Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

A Vitamini

Beslenme kategorisine
29 Aralık 2011
eklenmiştir.

A Vitamini

A Vitamini (diğer adıyla retinol), bağışıklık sistemi, kemik gelişimi gibi pek çok fonksiyonda görev alan önemli bir vitamindir. Bu bölüm, A vitamininin yararları, görevleri ve bulunduğu besinler, A vitamini eksikliği ve fazlalığı gibi konularda bilgiler içermektedir.

A Vitamininin Yararları: A Vitamini, vücut dokularının ve cildin sağlıklı olmasını ve bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlar. Sağlıklı bir kemik yapısı için de gereklidir. A vitamini, Antioksidan olarak faaliyet yaparak hücreleri kansere ve diğer hastalıklara karşı korur, yaşlanma sürecini yavaşlatır, yağ depolanmasına yardımcı olur. A vitamininin vücut açısından diğer bir önemi de, proteinlerin A vitamini olmadan kullanılamamasıdır. Ayrıca, görme duyusu için de faydalıdır. Özellikle, anne karnındaki bebeğin sağlıklı gelişimi için hamilelerin yeterli miktarda A vitamini alması gerekir.
A Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur? Hayvansal gıdalarda daha bol bulunur. Başta balıkyağı ve karaciğer olmak üzere, böbrek, süt, yumurta sarısı, buğday, havuç, mantar, baklagiller, fıstık, ceviz ve domates A Vitamini içeren besinler arasındadır.
A Vitamini Eksikliği: Normal şartlarda Eksikliği fazla görülmemekle birlikte, yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu ortaya çıkabileceği gibi,alkol kullanımı, bazı ilaçlar ve E vitamini eksikliği A Vitamininin emilimini azaltarak A Vitamini Eksikliğine neden olabilir. Eksikliğinde, sık ve kolay hastalanma, cilt kuruluğu, saçlarda kepek, ağızda yara, gece körlüğü, halsizlik, iştahsızlık, diş eti hastalıkları gibi sağlık sorunları görülür. Ayrıca, özellikle çocuklarda kilo alamama ve boyun uzamaması yetersiz A vitamini alındığının işareti olabilir.
A Vitaminin Fazlalığı: baş ağrısı, yorgunluk, uyku kalitesinin bozulması, mide bulantısı, kusma, kaşıntı, ishal, düzensiz adet görme, eklem ve kemik ağrıları, cilt kuruluğu ve saç dökülmesine sebep olabilir. Ayrıca hamile kadınlarda, riskli doğum oranının artmasına neden olabilir. Bu nedenle gebelikte, A vitamini kullanmadan önce doktora danışmak gerekir.
Günlük A Vitamini İhtiyacı: Yetişkin Erkeklerde 1000, kadınlarda 800 mg. kadardır. Kadınların gebelikte A Vitamini ihtiyacı artar. Gebelikte günlük 1000 mg., Emziren annelerin ise 1200 mg. kadar A Vitamini almaları tavsiye edilir.

A vitamini denilince akla ilk gelen, göz sağlığına olan etkileridir. A vitamini, ilk keşfedilen vitamindir.
A Vitamini Nedir – A Vitaminleri Nelerdir?
A Vitamini doğal olarak iki farklı şekilde meydana gelen yağda eriyen bir maddedir. Biri sadece hayvansal gıda kaynaklarında bulunan hazır besin maddesi olan retinoldür.
Diğeri karoten olarak bilinen pro-vitamin şeklindedir, o da ihtiyaç halinde sadece retinole dönüşür. Bu hem hayvansal hem de bitkisel gıda kaynaklarında bulunmaktadır.
A Vitamini Faydaları
• Bu vitamin göz sağlığını muhafaza etmek için temel bir besleyicidir. Gece körlüğüne karşı etkilidir ve birçok göz bozukluklarının tedavisine yardımcı olması A vitamini faydaları arasındadır.
• New York Üniversitesi Tıp Fakültesince yapılan bir araştırma sonucuna göre günlük olarak yeterli oranda A vitamininin düzenli olarak alınması ilerleyen yıllarda meydana gelebilecek görme sorunlarını önlemektedir.
• Embriyonun gelişmesi ve büyüme için gerekli hücrelerin çoğalmasında görev alır.
• Vücudunuz bu mikro besleyiciye cilt, saç, dişler ve kemiklerin oluşum ve muhafazası için de ihtiyaç duyar.
• Sivilcelerin meydana gelmesini önler.
• A vitaminin yararları arasında enfeksiyonlara karşı koruyucu etkisinin bulunmasından dolayı aynı zamanda “enfeksiyona karşı vitamin” olarak da bilinir. Zira vücudun doğal savunma sistemini akyuvarları (T-hücreleri) ve antikor üretimini artırarak güçlendirir.
A Vitamini İçeren Besinler
Hazır şekli karaciğer, balık yağı, yumurta ve süt gibi hayvansal kaynaklarda bulunur. Pro vitamin tipi brokoli, havuç, biber, kabak dâhil sarı ve yeşil sebzelerde ve aynı zamanda sarı meyvelerde mevcuttur.
A vitamini ısıya ve pişirmeye karşı dayanaklıdır. Ultra-viyole ışınlarına karşı ise dayanıksız olduğu için renkli şişede muhafaza edilmelidir.
A vitamini Eksikliği Belirtileri
A Vitamini karaciğerde depolanır ve retinol veya karoten alımı düşük olduğunda vücut onu bu kaynaktan kullanır. Dolayısıyla, bir eksiklik kısa vadede meydana gelmez. Ancak bu maddenin emilimi yağ varlığına bağlı olduğundan, herhangi bir yağ emilim problemi bir eksikliğe yol açabilir.
A vitamini eksikliği, gözde kornea hasarı sonucunda gece körlüğü gibi göz bozukluklarına sebep olabilir. Göz altı lekeleri görülür. Eksiklik bağışıklık sistemini zayıflattığından, aynı zamanda vücudun enfeksiyonlarla mücadele kapasitesi de azalır.
A vitamininin eksikliği diş, dişeti ve kemiklerde deformitelere neden olabilir.
Sivilcelerde artış olması yine A vitamini eksikliğiyle oluşabilecek proplemlerdir.
A vitamini Fazlalığı
Yüksek dozda sürekli kullanım halinde A vitamini zararları ortaya çıkar. A vitamini fazlalığı baş ağrıları, eklem ağrıları, dudak çatlamaları, bulantı, kusma, iştahsızlık, saç dökülmesi, saç kuruluğu, karaciğer sorunlarına ve riskli doğuma sebep olur. Hamile kadınlar doktorun önerdiği doza uymalıdır.
300000 Retinol eşdeğerindeki A vitamininin alınması çocuklarda zehirlenmeye yol açar. Büyüklerde ise günlük 100000 Retinol eşdeğerindeki A vitamininin aylarca alınmasıyla zehirlenme meydana gelir.
A vitaminleri akne ilaçlarıyla birlikte kullanılmamalıdır.
A Vitamini Dozu
A vitamini kullanımı : RDA (Önerilen Günlük Kullanım) değeri günlük 4,000-5,000 IU dür. Beta karoten için resmi bir RDA yoktur ancak 10,000 ve 15,000 IU arası RDA değerinin eşdeğeridir. Bu maddenin fazla miktarları kemik ağrısı, saç dökülmesi, halsizlik ve baş ağrıları gibi toksik yan etkilere sebep olabilir ve günlük 15,000 IU ‘yu aşan dozları yalnızca mutlak doktor gözetimi altında almalısınız.
A vitamininin faydaları etkin bir şekilde görülebilmesi için çinko kalsiyum fosfor mineralleri ile C, D, E ve B vitaminleri ile birlikte alınması gerekir.

A vitamini içeren besinler, hayvansal ve bitkisel besinler olmak üzere iki gruptadır.
A vitamini içeren hayvansal besinler : Balık yağı, yumurta, süt, karaciğer, tereyağı, peynir A vitamini bulunan hayvansal kaynaklardır.
A vitamini içeren bitkisel besinler : Havuç, ıspanak, lahana, biber, brokoli, koyu yeşil sebzeler A vitamini içeren yiyecekler arasındadır. Portakal, mandalina, kayısı gibi meyveler A vitamini içeren meyveler içinde yer alır.
A vitaminleri Nelerdir? A vitaminleri retinol ve karoten olmak üzere 2 çeşittir. A vitamini çeşitlerinden retinol hayvansal kaynaklarda, karoten ise bitkisel kaynaklarda bulunur.
A vitamini Ne İşe Yarar?
• Göz sağlığının korunması ve bazı göz sorunlarında tedaviye yardımcı olması en çok bilinen faydalarından biridir.
• Gece körlüğüne karşı etkilidir.
• Akyuvarları (T-hücreleri) ve antikor üretimini artırarak bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Kemik, diş, saç ve cilt sağlığı için gerekli bir vitamindir. A vitamini bazı cilt proplemlerinin tedavisinde uygulanmaktadır. (Akne gibi)
Günlük A Vitamini İhtiyacı – A Vitamini Dozu : A vitamini kullanımı erkeklerde 900 mikrogram kadınlarda ise 700 mikrogram olarak önerilmektedir..
A Vitamini Eksikliği: A vitamini eksikliğinde bağışıklık sistemi zayıflar ve vücut enfeksiyonlara karşı yeteri kadar mücadele edemez. Gece körlüğü göz altı lekeleri, akne gibi sorunların görülmesi A vitamini eksikliğinde oluşabilecek diğer proplemlerdir.
Hamilelikte A Vitamini : Gebelikte A vitamini önerilen doza uygun olarak alınmalıdır. A vitamini eksikliğinde düşük ağırlıklı doğum oluşabilir. Ancak A vitamini fazlalığı da bebek için risklidir. Fazla alınan A vitamini bebek için ciddi sorunlara yol açabileceğinden dolayı mutlaka doktorun önerdiği doza uyulmalıdır.
A Vitamini Fazlası : Fazla A vitamini kullanımı bazı sorunlara neden olur. A vitamini fazlalığı sonucunda eklem ağrıları, baş ağrıları, iştahsızlık, kusma, bulantı, saç dökülmesi, ciltte pullanma olması karaciğer sorunları ve riskli doğum gibi sorunlar ortaya çıkar.

etiketler: a vitamini, a vitamini yararlari, a vitamini hangi besinlerde bulunur,