Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Alzheimer Hastalığı Nedir?

Hastalık kategorisine
16 Nisan 2012
eklenmiştir.

Alzheimer Hastalığı Nedir?
Alzheimer demansı da denen Alzheimer hastalığında beyin hücreleri çürür ve ölür. Beyin yeni enformasyonu işleme veya depolama ve yeniden hafızadan geri çağırma yeteneğini kaybeder. Bu nedenle Alzheimer hastalığı ilerlemiş olanların yeni şeyleri öğrenmeleri veya unutmamaları ya da hayatlarındaki en önemli olguları, olayları ve kişileri hatırlamaları fiziksel olarak imkânsızdır. Alzheimer hastalığı zamanla daha da kötüleşir.

Alzheimer Hastalığına Yol Açan Nedir?
Araştırmacılar henüz bu hastalığa neyin yol açtığını bulamamıştır. Bazı kişiler kalıtımla genetik bir zayıflığı alır. Alüminyum gibi metal¬lerin hastalıkta rol oynadığına ilişkin kesin bir kanıt yoktur.

Alzheimer Hastalığının Öteki Demans Biçimlerinden Farkı Nedir?
Demans (bunama) beyin işlevinin kaybolmasını ifade eden genel bir terimdir. Demansların yüzde 80’inde, beyin hücrelerini özgül ve kesin bir şekilde tahrip eden Alzheimer hastalığı vardır. Başka durumlarla ilgili teşhis koyarken doktorlar vitamin eksikliği, düşük kan şekeri veya beyinde anormal sıvı basıncı gibi demans benzeri belirtileri araştırırlar. İhtiyarlık demansı yaşlılıkta Alzheimer’e benzer bir hastalık sürecine bağlı olarak beyin hücrelerinin kaybıdır, ama bu çok ileri yaşlarda görülür. Belirtiler ise aynıdır: Hafıza kaybı, zihin karışıklığı, işlev yetersizliği. Mikroskopun altında beyin dokuları aynı görünür.

Demans kavrama işlevi gören beyin hücrelerinin beyindeki atardamarların tıkanmasıyla tahrip olduğu tekrarlayan inme nedeniyle meydana gelebilir, ancak inmenin kaçınılmaz bir sonucu değildir. Bu duruma multienfarkt demans denir. Zamanla pek çok kan damarının tıkanmasıyla ortaya çıkan bu durum, zihinsel yetenek kaybına yol açsa da genel felç ya da öteki inme belirtileri olmayabilir. Sürekli alkol kullanımı, AİDS gibi ağır hastalıklar veya bazı enfeksiyon hastalıkları da her yaşta insanda demansa yol açabilir.

Alzheimer Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Zihinsel işlevin yitirilmesi yavaş yavaş başlar ve onlarca yıl sürebilir. Kişi tarihleri, isimleri ve yüzleri unutur; eşyalarını, nesneleri nereye koyduğunu bilmez; sinirli duruma gelir. Çoğu kez kısa süre önce cereyan etmiş – geçen haftaki bir doğum günü gibi – olayları veya bilgileri hatırlayamaz; ancak geçmişle ilgili hafızası oldukça canlı gibi görünebilir. Zamanla kavrama işlevi azalır ve muhakeme yeteneği, dil kullanımı, mantıklı konuşma, hüküm verme ve etrafındakileri anlama veya bunlara göre davranma kapasitesi kaybolur. Kişilik de değişebilir; karakteristik olmayan davranışlar ortaya çıkar ve kişide ani ruh hali değişiklikleri, halisünasyonlar veya delüzyonlar ortaya çıkar. İleri safhalarda fiziksel hareket ya da konuşma zorlaşabilir veya imkânsızlaşabilir. Bu hastalığa yakalanan kişiler kendilerine bakamaz hale gelir; temizliğine dikkat etmez ve
mesaneleri ile bağırsaklarım kontrol edemezler. Alzheimer hastalığı ölümle sonuçlanabilir.

Alzheimer Hastalığı Önlenebilir mi?
Alzheimer hastalığının başlangıcının nasıl önlenebileceğiyle ilgili herhangi bir yöntem bilinmemektedir.

Alzheimer Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
Bazı ağır olmayan vakalarda Cognex adı verilen bir ilaç geçici olarak belirtileri azaltabilir. Beyindeki kan dolaşımını artırmak üzere bazen Hydergine adı verilen bir başka ilaç verilir, ancak Alzheimer hastalığını tedavi ettiği kanıtlanmamıştır. Başka tedavi yöntemleri uykusuzluk, depresyon, delüzyon veya başka psikiyatrik şikâyetler gibi demansla ilgili belirtileri azaltmak üzere uygulanır. Lesitin içeren yiyeceklerle destekleme veya amfetamin ya da kan basıncı ilaçlan kullanmak gibi yöntemlerin yararlı olduğu ispatlanmamıştır. Alzheimer hastalığı olan kişilerin bilinci kolayca bulanır ve yönlerini kaybederler; bu nedenle kalıplaşmış düzenle ilgili anahtarlar önemlidir. Hastanın her gün aynı saatte yemek yemesini, banyo yapmasını, şekerleme yapmasını ve uyumasını sağlayın; büyük saatler ve takvimler kolayca görülebilecek bir yerde olsun; geceleyin hafif bir ışık ve müzik yardımcı olabilir, çünkü Alzheimer hastalığı olan kişiler açısından gece en zor zamandır. Alışılmış düzeni bırakıp bilinmeyen bir çevreye gitmek korkunç sonuçlar doğurur.

Alzheimer hastalığının beyin hücrelerini tahrip ettiğini, bu hastalığa tutulmuş insanların eskisi gibi düşünme, hatırlama ve davranmasının fizik¬sel olarak mümkün olmadığını anlamak yardımcı olabilir. Hastaların davranışları yanlış, utanç verici, hatta tehlikeli olabilir, ama bu tür sorunların ciddi bir hastalık nedeniyle ortaya çıktığını ve bilinçli davranışlardan kaynaklanmadığını unutmamak önemlidir. Demanslı bazı kişiler sokağa çıkıp kaybolur. Bu kişilerin üzerinde adresleri ve acil durumda kime telefon edilmesi gerektiğine dair bilgiler bulunmalıdır. Çoğu vakada Alzheimer hastalığına sahip olan kişi yirmi dört saat gözetim altında olmalıdır. Bu, muazzam bir yüktür; aile fertleri bazen demansın “öteki kurbanları” olarak anılır. Ailedeki bakıcıların psikolojik danışma, duygusal destek veya sorunla baş edebilmek için bir süre uzaklaşmak gibi yardıma ihtiyacı olabilir. Bakım huzurevlerinde de sağlanabilir.