Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Bebeğimi Sütten Ne Zaman Kesmeliyim

Bebek kategorisine
14 Şubat 2012
eklenmiştir.

Bebeğimi Sütten Ne Zaman Kesmeliyim

Bebeği sütten kesme anne ve bebek için çok zordur.Bebek ve anne arasındaki bu kuvvetli bağın kopması kolay olmayacaktır. Bebeği sütten kesme zamanını ve memeden kesme yöntemlerini arıyorsanız yazımızı takip edebilirsiniz.

Memeden kesme kararınızın nedeni ve zamanı ne olursa olsun bu dönemde yapılan yanlışlara düşmeden, aşamalı ve yavaş yavaş gerçekleştirmeniz gerekir. Bu dönem tam bir sabır, anlayış ve kararlılık sürecidir.

Uzmanlar bebeğin sağlığı açısından ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesini, 6 aydan sonra ise en azından 1 yaşına kadar katı gıdalarla birlikte anne sütüne devam edilmesini öneriyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün önerisi ise 6.aydan sonra ek gıdalarla birlikte 2 yaşına kadar bebeğin emzirilmesidir. Bazı sağlık sorunları ya da özel bir durum nedeniyle daha önce memeden kesmek zorunda da kalınabilir. Ancak normal bir süreçte verilecek karar tamamen annenin isteğine bağlıdır. Memeden kesmeye karar verilen an, doğru zamandır. Yine de bazı uzmanlar, ilk doğum gününden sonra memeden kesmeye yavaş yavaş başlanmasını öneriyor. Nedeni ise; bu dönemde bebeklerin değişimlere daha kolay uyum sağlamaları… Diğer bir gerekçe ise, 1 yaşındaki çocuğun daha fazla katı gıda alması nedeni ile memeye ilgisinin azalması ve eskisi kadar çok ve sık emmemesi yüzünden süt üretiminin de azalması.

KENDİLİĞİNDEN GERÇEKLEŞMESİNİ BEKLEMEYİN
Memeden kesmenin aniden gerçekleşmesini beklemeyin. Özellikle çalışan anneler önce gündüz emzirmeyi sonlandırır ve gece emzirmeye devam ederler. Bu durum tamamen anne ve bebeğin tercihine bağlıdır.

Anne henüz memeden kesmeyi planlamadığı halde, çocuğun emmeyi bırakması da yaşanan bir durumdur. Memeden kesme konusunda olabildiğince esnek olmak yapılabilecek en doğru harekettir.

4-7 aylar civarında anne sütünün arada sırada biberonla verilmeye başlanması, çocuğa memeden başka bir kaynağa alışması için fırsat tanır. Biberonla süt vermek annenin bebeğin yanında olamadığı zamanlarda bebeğin başkaları tarafından beslenmesini de kolaylaştırır.

Çoğu anne için bebeğini ne zaman ve nasıl sütten keseceğini belirlemek emzirmenin en zor yanıdır. İstanbul Parenting Class’dan Gelişim Uzmanı Psikolog Sinem Olcay sütten kesme noktasında merak edilenleri anlatıyor.
Bebeklerin ne zaman sütten kesilmesi gerektiğine dair farklı görüşler bulunmaktadır. Örneğin, sağlıkçılar emzirmeyi bırakmak için 2 yaş gibi ileri zamanları önerirken kişilik gelişimi teorisyenleri en fazla 9-12 aylık döneme kadar emzirmeyi tavsiye etmektedir. Ayrıca, her bebek ve anne çiftinin kendine özgü ihtiyaçları bulunduğundan sütten kesmenin ideal zamanlaması kişiden kişiye değişebilmektedir. Gelişim Uzmanı Psikolog Sinem Olcay şöyle diyor ve önerilerini sıralıyor: “Benim önerim bebeğinizi ne zaman sütten keseceğinizin kararını verirken hem anne olarak beklentilerinizi hem de bebeğinizin fiziksel ve psiko-sosyal gelişimini takip eden bir uzmana mutlaka danışmanızdır. Sütten kesmek için doğru zamanı belirlemek bir yana, sütten kesme yöntemi olarak da size ve bebeğinize uygun seçeneği bulmanız önemlidir. Yüz yıllar boyunca sütten kesmeyle ilgili farklı yöntemler denenmiş ve geliştirilmiştir. Temelde iki çeşit sütten kesme yöntemi bulunmaktadır: AZALTARAK SÜTTEN KESME ve BİR ANDA SÜTTEN KESME

• Azaltarak sütten kesme

Emzirmeyi adım adım azaltarak ortadan kaldırmak modern kültürde en çok kabul gören sütten kesme yöntemidir. Bu yöntem şu şekilde işler: bebeğiniz/çocuğunuz günlük emzirmelerden herhangi birine ilgisini yitirdiğinde o emzirmeyi atlamaya başlarsınız. Yani o emzirme vaktinde bebeğinize meme vermek yerine, yaşına bağlı olarak biberon vermeyi ya da başka bir yiyecek sunmayı denersiniz. İlerleyen haftalar boyunca gün içindeki diğer emzirmeleri de birer birer atlayıp biberon ya da başka bir yiyecekle değiştirmeye devam edersiniz. Bu şekilde adım adım bebeğinizin anne memesini emme ihtiyacı azalır ve emzirme biter.
Bu yöntem her ne kadar mantıklı ve uygulanabilir gözükse de başarılı olması iki şeye bağlıdır: bebeğiniz gün boyunca belirli vakitlerde emiyor olmalıdır ve emmek istemesinin tek sebebi açlık olmalıdır. Örneğin, karnı acıkmasa bile sadece canı istediği için emen ve gün boyunca onlarca kez emzirdiğiniz bir bebeğiniz varsa bu yöntemin işe yaraması oldukça zordur. Bu yöntem, özellikle 1 yaş ve sonrası çocukların anne memesini bir tür rahatlama, gevşeme ve zevk unsuru olarak kullandığı durumlarda o kadar etkin değildir. Bir yaş ve üstü çoğu çocuk, azaltarak sütten kesme sürecinde çok daha huzursuz ve meme konusunda çok daha talepkar hale gelebilmektedir. Emzirmeyi azaltarak sütten kesme yöntemi, daha çok bebeği 6-12 ay arası dönemde olan anneler kullanabilir.

• Bir anda sütten kesme

Bir anda sütten kesme yaklaşımı çoğu toplumda bebekleri sütten kesmek için yaygın şekilde uygulanmaktadır. Bir anda sütten kesmek derken, tamamen anne sütüyle beslenen bebeği bir gün içinde yetişkin gibi beslemeye başlamak kastedilmemektedir. Genellikle bir anda sütten kesme yöntemi en az bir ve üstü yaşlardaki, değişik yiyecekleri zaten yiyor durumda olan çocuklara uygulanır.

İğrendirme (Aversion)

-Bir anda sütten kesmenin en sık kullanılan versiyonu anne memesinin tadını ya da görüntüsünü değiştirerek çocuğu iğrendirme yöntemiyle memeden vazgeçirmektir. Örneğin; Meksika’da çoğu kadın göğsüne kıvamlı kakao sürüp çocuğa bunun ‘kaka’ olduğunu söylemekte ve doğal olarak ‘kaka’ yemek istemeyen çocuk kolaylıkla memeden uzaklaşmaktadır. Yeni Gine’deki geleneksel toplumlarda ise kakao yerine memeye çamur sürerek sütten kesme yaygındır.
Dünyadaki çoğu toplumda memeye aloe, acı biber, hardal hatta ketçap gibi çocuğa itici gelebilecek tatlar sürerek sütten kesme yöntemi uygulanmaktadır. Yine de batı toplumlarında özellikle 18. yüzyılın ortalarından sonra kötü tatlar kullanarak sütten kesmeye daha az rastlanmaktadır. Bunun sebebi batıda çoğu bebeğin 1 yaşını bulmadan emmeyi bırakıyor olmasıdır. Küçük bebeklerin anne memesine olan bağı daha zayıf olduğundan sütten kesmeye dirençleri de daha azdır. Daha önce belirtildiği gibi 6-12 aylık dönemdeki çoğu bebekte azaltarak sütten kesme yöntemi kolaylıkla işe yaramaktadır.

Ayrılma

-Bir anda sütten kesmenin yaygın şekilde kullanılan bir diğer versiyonu da ayrılma yöntemidir. Anne çocuğu birkaç günlüğüne babayla/bakıcıyla evde bırakır ya da büyükanneye/başka bir akrabaya gönderir. Bu yöntem endüstri devrimi öncesinde İngiltere’de ve Amerikan kolonilerinde oldukça yaygındı. Halen bazı batılı kadınlar bu yöntemle bebeklerini sütten kesmektedir.

Ayrılma yönteminde çocuğun hayatından hem anne memesinin sunduğu rahatlık hem de annenin yakında olmasının verdiği güven hissi geri çekildiğinden, bazı yaklaşımlar bu yöntemin çocuk için sakıncalı olabileceğini savunur. Oysaki uygulamada ayrılma yöntemiyle sütten kesilen çoğu çocuğun annesinin yokluğunda onu özlediğini ama uzun süreli bir üzüntü yaşamadığını gözlemlemekteyiz. Eğer annenin yokluğunda baba/bakıcı/büyükanne olması gereken duyarlı ve sevecen tavrı sergiliyorsa çocuk annenin özlemine rağmen günlerini sağlıklı ve mutlu şekilde geçirebilmektedir. Anne döndüğünde ise çocuk meme istese bile bu konuda o kadar kararlı ve ısrarcı olmamaktadır. Annenin emzirmeden kucakta tutma önerisini kalaylıkla kabul etmektedir. Çoğu anne zahmetli iğrendirme ve azaltarak sütten kesme yöntemlerine göre ayrılma yönteminin oldukça kolay, etkin ve sorunsuz olduğunu söylemektedir.

Bebeği Memeden Ayırmak için Ne Zaman Uygun Değildir?

Bebekler için emmek sadece açlığı giderme yolu değil, aynı zamanda huzur bulup rahatlama yoludur. Bu nedenle huzursuz, gergin oldukları dönemde daha sık emmek isterler. Eğer yaşamınızda işe başlama, taşınma, bakıcı değişikliği gibi önemli değişimler varsa, bebeğiniz hasta veya diş çıkarıyorsa bu dönem memeden ayırmak için iyi bir dönem değildir.

6 Aydan Küçük Bebek Nasıl Memeden Ayrılır?

Eğer 6 aydan küçük bir bebek memeden ayrılmak zorunda kalırsa, biberon maması ile beslenecektir. Bu nedenle, öncesinde hem mamaya hem de biberona alıştırmak gerekecektir. Aşama aşama, hergün bir öğün emme yerine bir öğün biberona geçmek, biberon öğünlerinin sayısını giderek arttırmak uygun olur. Ancak, anneden meme almaya alışan bebek onun verdiği biberonu almak istemeyebilir. İlk biberon denemelerini anne dışında biri (Baba veya bir aile büyüğü olabilir) yaparsa ve anne biraz uzakta olursa daha iyi sonuç alınabilir. Bebek yine de biberonu kabul etmezse, farklı biberon başlıkları denenebilir. Doktorun önerdiği farklı mamalar denenebilir. Uyku arasında verilen biberon da daha kolay kabul edilebilir.

6 Aydan Büyük Bebek Nasıl Memeden Ayrılır?

Bebek 6 ayını doldurmuşsa, biberon gerekli olmayabilir. Artık ek gıdaları kaşıkla, bardak, fincanla almaya başlamıştır. Yavaşça bir öğün emzirmenin yerine bir öğün ek gıda veya mama verilerek anne sütü ile beslenme azaltılabilir. Bebeklerin en bağımlı oldukları emme seansları, sabah uyanınca ve gece uykusundan önce olanlardır. Bunları sona bırakmak uygun olacaktır. Üstelik, gün içinde bebeği farklı ortamlarda, farklı aktivitelerle oyalayıp dikkatini dağıtmak daha kolay olacaktır.

Bebeği Memeden Ayırma Sürecinde Anne Ne Gibi Sorunlar Yaşayabilir?

Özellikle aniden emzirmeyi kesmek gerekirse, memelerin dolgunlaşıp gerginleşmesi anneyi rahatsız edecektir. Bu durumda, göğüsleri az az sağıp boşaltmak rahatlatıcı olacaktır. Ancak, tümden boşaltana dek pompalarsanız vücudunuz da süt üretimini sürdürecektir. Sadece rahatlamanızı sağlayacak kadar boşaltın, kalanını vücut kendisi ortadan kaldıracaktır. Gerek olursa, ağrı kesici kullanılabilir. Soğuk kompres veya serin lahana yapraklarıyla kompres yapmak da rahatlatıcı olacaktır.