Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Büyüme Hormonu Eksikliği

Hastalık kategorisine
15 Kasım 2011
eklenmiştir.

Büyüme Hormonu Eksikliği

Büyüme hormonu nedir?

Büyüme hormonu tüm salgı bezlerinin orkestra şefi olan hipofiz bezinden salgılanan adından da açıkça anlaşıldığı gibi bebek ve çocukların büyümesini sağlayan bir hormondur. Büyüme hormonu kimyasal olarak 191 adet aminoasit dediğimiz yapıtaşının yanyana gelmesi ile oluşan polipeptid yapısında bir hormondur.

Büyüme hormonunun rolü kemik, kas ve organların büyümesini kontrol etmektir. Bu hormon beyinde üretilir ve kana salgılanır. Büyüme Hormonu Eksikliği (BHE) beyinde bulunan hipofiz bezi yeterli seviyede büyüme hormonu üretmediğinde ortaya çıkar. Genelde bunun nedeni beynin hormon üretiminden sorumlu kısımları olan hipotalamus ya da hipofiz bezinde sorunlar olmasıdır.

Bir çocuğun büyüme hormonu düzeyi çok düşük ya da hiç yoksa, çocukta büyüme hormonu eksikliği olduğu ifade edilir. Büyüme hormonu düzeyi yetersiz olduğunda çocukta büyüme hormonu yetersizliği olduğu ifade edilir. Büyüme hormon düzeyleri çok düşük ya da yetersiz olan çocuklar için tedavi olanakları mevcuttur.

Büyüme hormonu eksikliğinde genellikle bir neden bulunamaz. Örneğin,belli bir yaşa kadar akranları ile eşit büyüyen bir çocukta, belli bir yaştan sonra büyümede yavaşlama ve akranlarından geri kalma gözlenir. Ortalama boy artış hızı yılda en az 5 cm. olması gerekirken bu çocuklar daha az büyürler. Aileler çocuklara hep aynı kıyafeti giydirdiklerinden, yeni giysi almadıklarından şikayet ederler. Erkek çocuklarda pantalonlarını hiç değiştirmemek öyküsü alınır. Büyüme eğrileri üzerinde işaretlenerek boy artımları ölçülen çocuklarda, büyüme eğrilerinde alt eğrilere düşmek önemli bir göstergedir. Çocuğun çıplak ayakla ölçülen boyu, kendi normalleri ile karşılaştırılır. Alt eğrilerde olan ( 10 persentil altı) çocuklarda, büyüme hormonu eksikliği yönünden dikkatli olmak gerekir. Büyüme hormonu eksikliği olan çocuklar hafif tombuldurlar. Eğer bir çocukta hem boy kısa, hem de kilo azsa büyüme hormonu eksikliği düşünmeden önce, beslenme analizi yapılıp kilo almasına mani olacak, çöliak gibi bir mide barsak hastalığının mevcudiyeti araştırılır.Bu gibi çocukların kilo almaları halinde, büyümeleri hızlanabilir.

Tanı nasıl konur?
Büyüme hormonu eksikliği düşünülen bir çocukta tanı, büyüme hormonu testleri yapılarak konur. Büyüme hormonu çocukluk çağında gece uykuda pikler halinde salgılandığı için, sabah alınan kan örneği bize yol gösterici olamaz. Mutlaka uyarı testleri denilen, değişik ilaçlarla büyüme hormonunun uyarılarak , kan seviyesinin ölçümüne dayanan testler uygulanır. Aç karnına, sabah yapılan bu testlerde , belirli aralıklarda alınan kan örneklerinde büyüme hormonunun ne kadar yükseldiği saptanır. Tek başına test de bazen sonuç vermeyebilir. Bazen testlerde büyüme hormonu değerleri yükselmesine rağmen, çocukta yeterli büyüme gözlenemez. Çocuğun o anki boyu, yıllık büyüme hızı, büyümesine mani olabilecek başka bir hastalığın olmaması; büyüme hormonu eksikliği tanısında önem kazanır.

El bilek grafisi çekilerek saptanan kemik yaşı, büyüme hormonu eksikliği vakalarında geridir.

Ailevi boy kısalığı (anne ve baba kısa), genetik boy kısalığı, tiroid hormon eksikliği gibi durumlar ayırıcı tanıda düşünülür.Şunu belirtmek isterim; anne ve babası kısa olan çocuğun mutlaka kısa olacağı tezi doğru değildir. Kısa boylu anne ve babanın, orta veya uzun boylu çocuğu olabilir.

(Yetişkinlerde ) Eksikliğinde hangi sorunlar ortaya çıkıyor?

Yetişkinlerde büyüme hormonu ekikliği ancak hipofiz bezinde büyüme hormonu üreten hücrelerin görevini durdurması ile ortaya çıkar. Bu beyin ameliyatları, beyne uygulanan radyasyon, hipofiz bezinde tümor, hipofiz bezi veya beynin alt kısmında mikrobik veya mikrobik olmayan iltahap, kafa travması veya vücutta hipofiz bezine karşı antikor üretilmesi ile olur. Diğer bir sebep ise genç kadınlarda doğum sonrası ağır kan kaybı neticesinde hipofiz bezinin olumsuz etkilenip tümden çalışmayı durdurmasıdır. Büyüme hormonu eksikliğinde fiziksel, metabolik ve psikolojik belirtiler açığa çıkar. Büyüme hormonu tedavisi ile bu belirtiler düzelir. Yetişkinlerde büyüme hormonu eksikliği belirtileri şunlardır:

Enerji düşüklüğü, halsizlik

Yorgunluk

Kaslarda güçsüzlük

Uyku problemleri

Şişmanlık

Göbekte yağ toplanması (Abdominal obezite)

Osteoporoz (kemik erimesi)

Kas kitlesinde azalma

Yağ kitlesinde artma

Sosyal ilişkilerde zayıflama

Evlilik veya iş hayatı ile ilgili sorunları çözmede zorluk

İçe kapanma

Endişe ve umutsuzluk

Depresyon

Kan şekerinde düşüklük ve bunun belirtisi olan titreme, terleme ve çarpıntı

Kalp kasının kasılmasında kuvvetsizlik

Tansiyon yükselmesi

Kolesterol düzeyinde artış

Kan yağlarında trigliserit ve kötü kolesterol (LDL) düzeylerinde artış.

Damar sertliğinde artma

Kalp krizi ve felç riskinde artma

etiketler: buyume hormonu, buyume hormonu eksikligi, hormonlar ve buyume,