Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Ergenlikte Cilt Bakımı

Bakım kategorisine
4 Şubat 2012
eklenmiştir.

Ergenlikte Cilt Bakımı

Hem güzel bir cilte sahip olmak, hemde ilerde bile daha sağlıklı ve genç bir cilt herkesin hayali. İstediğiniz gibi bir cilte sahip olmak erken yaşlarda başlayan bakımlardan geçiyor.

Ergenlik dönemindeki gençlerin çoğu, yüzlerini kaplayan sivilceler nedeniyle kendilerini kötü hissediyor. Prof. Dr. Büyükgebiz, gençleri uyarıyor: Kozmetik ürünler peşinde koşmayın! Sivilcenin ilacı sudur. Yüzünüzü bol bol yıkayın!..

Acıbadem Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi, Büyüme ve Ergenlik Bölüm Sorumlusu Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz, ergenlik döneminde en fazla görülen sorunlarla ilgili sorularımızı yanıtladı:

NEMLENDİRİCİ SÜRMEYİN

* Ergenlik sivilceleri geçici midir? Zamanla artarlar mı?
Besin maddeleri içindeki yağlı gıdaların, çikolatanın ve kuruyemişin akneyi arttırdığı söylense de, kesin kanıt yoktur. Akneyi arttıran en önemli faktör strestir çünkü stres kortizon salgılanmasını arttırır. Kızlarda adet öncesinde de akneler artmaktadır. Ergen kızların yüzde 70’inde akne görülür. Kullanılan kozmetikler akneyi arttırır. Gece kremi gibi yağlı nemlendiriciler de akneyi arttırır. Doğum kontrol hapının da, akneyi arttırıcı etkileri vardır. Akneleri sıkarak temizlemek önerilmez çünkü kıl follikülü patlayabilir. Derideki iltihabi reaksiyon artar ve ciltte iz kalır. Ayrıca mikrobik olmayan sivilceler de iltihaplanabilir. Yüzü yıkamak, deri üzerindeki yağ miktarını azaltır. Deri üzerindeki yağın azalmasının temizlik hissine neden olması ve yağlı görünüşü düzeltmesi önemlidir. Aknesi olan her ergen, yüzünü kuruluğa yol açmayacak şekilde kremli sabunlar veya nötral PH temizleyiciler ile günde 2-3 kez yıkamalıdır. Bu en etkili ve en kolay sivilce ilacıdır. Aknesi olan ergenler için özel bir cilt bakımı yoktur. Kozmetik kullanımı akne sorunlarını arttırabileceğinden, aknesi olan bireylerin bu konuda daha seçici davranmaları gerekir. İltihaplanmış sivilceler uygun şekilde tedavi edilmezse, iz bırakır. Bu durumda dermatolog desteği gerekir.

TİROİT BEZLERİNE DİKKAT!

* Ergenlik döneminde gençlerde en sık görülen hastalıklardan biri de guatr. Bu hastalık neden bu kadar yaygın?
Bu soruna gençlerde çok sık rastlıyoruz. Tiroit bezi normalden fazla büyürse ya da değişik nedenlerle aşırı çalışırsa, guatr ortaya çıkar. Bazen boyunda şişlik şeklinde gözle görülebilir. Eğer tiroit hormonları yetersizse halsizlik, yorgunluk, üşüme ve tembellik gibi belirtiler ortaya çıkar. Tiroit bezi fazla çalıştığında ise terleme, taşıkardi ve çarpıntı gibi belirtiler görülür. Özellikle okul çağındaki ve ergenlikteki kızlarda, Hashimato hastalığı denilen guatr çok sık görülür. Sebebi; vücudun tiroit bezine karşı antikor yapmasıdır. Kızlarda erkeklerden, 5-8 kat daha sık görülür. Tedavisi zor değildir. Bazen yalnız takip edilir, bazen de tiroit hormon tabletleri ağızdan verilerek guatr küçültülür.

* Ergenlik döneminde gencin sırtında oluşan kambur, sonradan geçer mi?
Ergenlik dönemine ilişkin bir diğer dikkat çekici husus; duruş şeklidir. Özellikle kız çocukları memelerini saklamak için, kanmbur durur. Bu duruş şekli düzeltilmezse, ileride kalıcı olur. Ergenlere kendine güven azlığını belirten bu duruşu düzeltmeleri gerektiği hatırlatılmalıdır. Gerekirse ayna karşısına geçirilerek, kambur ve dik durduğundaki pozisyonları, ergene gösterilmelidir.

ERGENLİK DÖNEMİNDE SİVİLCE (AKNE) SORUNUNUZ VARSA
Sivilce (akne) sorunu 8-10 yaşlarında başlar, 18-20 yaşlarına kadar şiddeti sürer. Bu çağlarda o kadar sık görülür ki ergenlik çağları ile sivilceler birlikte bahsedilir. Ancak bunu bilmek bile aynaya baktığınızda çenenizde veya alnınızda büyük bir sivilce gördüğünüzde duyabileceğiniz rahatsızlığı azaltmaz. Sivilceler hakkında bilgili olmak ve yapabileceklerinizi bilmek daha iyi hissetmenize yardımcı olur.

Sivilce (akne) nedir?
Akne bir cilt rahatsızlığı olup, ciltte çeşitli büyüklükte topaklıklar olarak kendini gösterir. Başları beyaz, siyah, pembe olabilir, kist şeklinde olanları bulunabilir. Cildinizde kıl kökleri ve ter bezlerinin açıldığı alanlara rastlayan küçük gözenekler vardır. Bu gözenekler cildi ve saçı nemlendirme işine yarayan sebum denen yağları üreten yağ bezleri içerir.

Çoğu zaman bu bezler yeterli miktarda yağ oluşturur ve gözenekler normaldir. Ancak bazen bu gözenekler fazla yağ salgısı, ölü hücreler ve ciltte yaşayan bakterilerle dolup tıkanırlar. Bu durum akne oluşmasına neden olur.
Eğer gözenekler dolup tıkanırlar, ağızları kapanır, ve ciltten çıkıntı yaparlarsa bunlar başları beyazdır.

Gözenekler dolar ancak tıkanmazsa yüzeyi siyahlaşır ve başları siyah görünür.

Bazen gözeneklerin duvarları kırılarak yağ salgısı, ölü hücreler ve ciltte yaşayan bakterilerin cilt altına geçer, bu renkleri pembe görünüşlü küçük kırmızı enfeksiyon odakları oluşturur. Yağ salgısı, ölü hücreler ve ciltte yaşayan bakterilerin cilt altına geçmesi bazen kist olarak adlandırdığımız büyük enfeksiyon odakları oluşmasına sebep olur.

Akne büyümenin tamamen normal bir parçasıdır.

Ergenlik çağları çocukların vücudunda bir çok değişikliklerin oluştuğu ve beden özelliklerinin erişkin vücut özelliklerine dönüşmeye başladığı dönemdir, aknede bunun bir parçasıdır. İlk yüzünüzde sivilceye rastladığınız zaman etrafınızdaki yetişkinlere ne yapmanız gerektiğini sorarsınız. Ancak öğütleri almadan ve sivilceyi sıkmadan önce akne konusunda ortada bir çok yanlış bilgi ve inanışlar olduğunu bilmelisiniz. Aşağıda bu konuda yanlış bilgiler ve sorulabilecek sorularla ilgili bilgiler verilmiştir.

Yanlış bilgi: Sivilceyi sıkmak onlardan kurtulmanın en iyi yoludur.
Doğrusu: Aynadan uzak durun. Bazı kişiler yanlış olarak sivilceyi sıkarsanız daha az göze batacağını ve iyileşmesine katkıda bulunacağını söyleyebilir. Sivilceleri sıkmak, oynamak mikropların daha derine nüfuz etmesine bu nedenle de kırmızılık, ağrı ve enfeksiyon oluşmasına neden olabilir. Ayrıca sivilceleri sıkmak devamlı kalacak skar (iz) oluşmasına neden olabilir.

Sivilceler arkadaşlarla buluşma, düğün gibi hep yanlış zamanlarda ortaya çıkıyorsa anne-babanızdan akne tedavisinde tecrübeli bir dermatologa (cilt hastalıkları uzmanı) götürmesini isteyebilirsiniz.

Yanlış bilgi: Kızartılmış yiyecekler ve çikolata yemek sivilce oluşmasına neden olur.
Doğrusu: Hayır, geçen akşam yediğiniz şekerleme, pizza veya uykusuzluk bu gün yüzünüzde beliren sivilcenin nedeni değildir. Yiyecekler akneye neden olmaz, ancak bu sağlıksız şeylerle beslenmeniz, onlardan çok yemeniz anlamına gelmez. Bol miktarda meyve, sebze, tahıl ve düşük yağ oranlı süt ürünleri yemek vücudunuzun sağlıklı ve güçlü olmasına ve kendinizi iyi hissetmenize yardımcı olur.

Yanlış bilgi: Sıkıntı sivilce oluşumunu arttırır.
Doğrusu: Yakın gelecekte olacak bir sınav yada sıkıntı yaratacak bir olayın sivilce oluşturup oluşturmayacağını merak ediyorsunuzdur. Endişelenmeyin çünkü günlük stresler akneye neden olmaz. Ancak anne-babanın boşanması, yeni bir şehre taşınmak gibi büyük sıkıntılı durumlarda cilt daha fazla yağ üretebilir.

Yanlış bilgi: Bronzlaşmak aknelerin azalmasını sağlar.
Doğrusu: Güneşin altında yatarak veya solaryumda bronzlaşmak sivilcelerin iyileşmesine yardımcı olmaz. Açık havada çok kaldığınızda cilt rengi koyulaşır, beyaz cilt üzerinde kolayca görülebilen kırmızılıklar daha zor fark edilir olur. Cilt rengi açıldığında sivilceler yine kolayca görünebilir olur.

Ek olarak uygun koruma olmadan güneşlenmek cildin kuruması, tahriş olmasına yol açar, ayrıca kırışıklıklar ve kanser riskini de beraberinde getirir.

Gençlere cilt bakımı önerileri:

1. Sabun kullanma alışkanlığını bırakın. Zira dünyanın en iyi sabunu bile olsa sabunun kurutucu etkisi vardır ve kurutması cildin dıştan gelen tehlikeli mikroplara karşı savunmasız kalmasına neden olur.

2. Sabun yerine temizleme sütü ve toniği bu yaş grubu için en idealidir. Çoğu genç kız alışkanlık ve yanlış bilgilendirme sonucu temizleme sütü yerine tonik kullanmaktadır. Temizleme sütleri üst deride ve bir alt katmanda birikmiş kirlerin, deri yolu ile atılmış ifrazatların gidermesini sağlar. Bunu cildi tahriş etmeden yapar. Tonik ise sütün kalıntılarını alır, gözeneklerin tekrar büzülmesini ve derinin bir sonraki işleme (krem sürmeye) hazır ve emici olmasını sağlar. Temizleme etkisi süt gibi değildir.

3. Sabah ve akşam nemlendirici kullanın. Derinin siyah nokta yapma alışkanlığı varsa ve gözenekleri büyük ise gözenek sıkılaştırıcı kullanılması tavsiye edilir.

4. Haftada bir derin temizleme ve peeling yapın. Böylece ciltte aşırı ölü hücre ve kirin birikmesi engellenir, cilt nefes alır. Eğer cilt aşırı yağlı ise haftada iki defa peeling yapılması önerilir.

5. Akneli ve sivilceli deriler ise özel bir itina ile temizlenip tedavi edilmelidir. Kesinlikle ihmal edilmemeli. İlk devrelerinde müdahale şarttır. Öncelikle sivilcelenmenin gerçek nedeni tespit edilmeli ve tedavi buna göre yapılmalıdır.

Çoğunlukla ana nedenler cildin mikrop alması, yanlış beslenme, hormonal dengesizlikler, yemek alerjisi, güneş alerjisi, ciltteki faydalı vitaminlerinin eksilmesi ve strestir. Bu nedenler çoğunlukla kombine halinde veya tek başına olabilir, ama genelde bazıları direkt sebep iken diğerleri uyarıcıdır.
Akne ve sivilce erkeklerde de aynı nedenlere bağlı olarak oluşur.

Genç yaşlarda cilt bakımı hakkında uyulması gereken hususlar:

1. Sabun ve uyarıcı cins kozmetik malzemeleri kullanmamalısınız. Traş losyonu da dahil. Bunların yerine temizleme jelleri veya kremleri kullanılmalı.

2. Sivilcelenme sorunu meydana geldiği andan itibaren dikkatle tedavi etmelisiniz. Aksi takdirde fark edilmeden çoğalacak ve iyileştirilmesi zorlaşacaktır. Bunun için kesinlikle uzman bir kişinin önerisine dikkatlice uyulmalı.

3. Bugünün teknolojisi kozmetik ve dermotolojik alanda kesin sonuç veren tedaviler sunmaktadır. En son teknoloji aha asiti “alfa hidroksi asit” ve glikolik asit tedavileri yapılmaktadır. Uzman bir kişi tarafından bu tedaviler sürdürülmeli ve evde aynı hafifletilmiş malzemelerle devam edilmeli.

4. Beslenme dışardan yapılan tedaviler kadar önemlidir. Belirli vitamin, mineral ve oligo elementlerle takviye şarttır. Bu iş için hem iyi bir diyet, hem de bitkisel olarak hazırlanmış ilaçlar kullanılması tavsiye edilir.

5. Deri ufak tefek sorunlar (örneğin sivilce, siyah nokta veya yağlanma) yapıyorsa el sürmemeye özen gösterin. Unutulmaması gerekir ki bu yaşlarda derinize yapılabilecek doğru veya yanlış tedaviler ileride cildinizi pürüzsüz ve canlı kalmasının başlıca temelidir. Çoğunlukla gençlerde bu tür sorunlara müdahaleleri yanlıştır.

Sürekli siyah nokta ve sivilce sıkılmaya gidilir ve üzerine kapatıcı malzeme kullanılır. İşte bu işlem derinin yıpranmasına neden olur. Siyah noktalar bile çok özel maskeler ile tahriş yaratmadan temizlenebilir.

Halbuki sıkma metodu ile hücrenin yapısı tekrar düzelmeyecek şekilde bozulabilir ve ileride lekeli ve açık gözenekli kalmasına neden olur. Özellikle bu tür sorunlar sıkma metodu ile tedavi edildiğinde güneşin ve kimyasal değişimlere maruz kalması ile deride pigment ve leke atar ve lekeler kalıcılaşır.

6. Yağlı derilerde genelde riboflavin b2 vitaminin eksikliği ile meydana gelebilir. Onun için bol bol süt tüketilmeli,karaciğer kullanılmalıdır. Ayrıca kimi durumlarda hayvansal gıda alerji etkisi yaratabilir. Bu tespit edilirse, en az 1 ay kırmızı et yenilmemeli.

7. Sokağa çıkıldığında nemlendirici kullanın. Zira bugünün hava şartları koruyucu malzmelerin kullanılmasını gerektirmektedir (kir, sigara, egsoz dumanı vs). Sabah akşam yüzü temizlemek şarttır. Genç kızlarda yanlış ve ucuz kozmetik ürünleri bu tür sorunların oluşmasına yol açmaktadır.

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • ERGENLİKTE CİLT BAKIMI
  • ergenlik döneminde yüz bakımı
  • ergenlik dönemi cilt bakımı
  • ergenlikte gözeneklerin açılması