Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Gebelikte Kabakulak

Kadın kategorisine
31 Ekim 2011
eklenmiştir.

Gebelikte Kabakulak

Kabakulak nedir?

Kabakulak bir virüs tarafından meydana getirilen ve birincil olarak tükrük bezlerini tutan bir enfeksiyondur. Diğer tuttuğu organlar arasında overler (yumurtalıklar), testisler, meninksler (beyin zarları) ve pankreas sayılabilir.

Nasıl bulaşır?

Kabakulak virüsü damlacık enfeksiyonu yoluyla (virüsü taşıyan birinin soluduğu havadan) ya da direkt temasla bir kişiden diğerine bulaşır. Hastalık belirtilerinin görülmesinden kısa bir süre önceki dönem kişinin bulaştırıcılığının en yüksek olduğu dönemdir.

Gebelikte enfeksiyon geçirildiğinde fetus üzerinde ne gibi etkiler gösterir?

Genel olarak gebelikte geçirilen kabakulak enfeksiyonunun bebek üzerinde olumsuz bir etki yaratmadığı kabul edilir. Bazı çalışmalarda ilk trimesterde anne adayının kabakulak geçirdiği durumlarda düşük riskinin ve düşük kilolu doğum olasılığının hafifçe arttığı saptanmışsa da diğer çalışmaların çoğu bunu desteklememektedir.

HAMİLELİKTE KABAKULAK ENFEKSİYONU GEÇİRMEK
Kabakulak genellikle çocukluk çağında geçirilen bir enfeksiyon olmakla beraber nadiren yetişkin bireylerde ve gebelik sırasında görülebilmektedir. Bir çok gebe kadın çocukken kabakulak aşısı olduğu için yada hastalığı geçirdiği için bu hastalığa zaten bağışıklık kazanmıştır. Birkez kabakulak geçirildiğinde ömür boyu bağışıklık kazanılır ve daha sonra kişi virüsle karşılaşsa bile hastalık oluşamaz. Nadiren daha önce bağışıklık kazanmamış gebe kadınlar bu hastalığa yakalanabilir.

Kabakulak bir virüse bağlı gelişen enfeksiyon hastalığıdır. Başlıca tükrük bezlerini etkiler. Nadiren de yumurtalıklar, testisler, beyin, pankreas gibi organlar etkilenebilir. Kabakulak virüsü damlacık enfeksiyonu yoluyla yani virüsü taşıyan birinin damlacıkları içeren havayı solumasıyla ya da direkt temasla bulaşır. Kabakulaklı kişi ile temastan 1–3 hafta sonra yüzün kulak ön kısmıyla, çene altında şişme başlar. Ateş, bulantı, hafif karın ağrısı ve baş ağrısı olur. Yüksek ateş ve şiddetli baş ağrısı ile seyreden menenjit de oluşabilir.

Bu tür klinik şikayetlere ve bulgulara bakarak tanı konulur. Şüpheli durumlarda kanda antikor düzeyi ölçülebilir.

MMR kombinasyonu şeklinde (Mumps-Measles-Rubella) (Kabakulak- Kızamık-Kızamıkçık) aşısı vardır. Gebelikte kabakulak aşısı uygulanamaz çünkü canlı aşıdır.

Gebeliğe etkileri nelerdir?
Genel olarak gebelikte geçirilen kabakulak enfeksiyonunun düşüğe neden olma dışında bebek üzerinde olumsuz başka bir etki yaratmadığı kabul edilir. Düşük gebeliğin ilk 3 ayında kabakulak geçiren kişilerde görülebilir. Düşük olmazsa gebelikte kabakulağa bağlı başka bir anomali oluşmaz o yüzden gebeliğin sonlandırılması önerilmez.

Bulaşma yolları
Hastalık havadan damlacık yolu ile ya da hasta olan birinin eşyalarının kullanılması yolu ile bulaşır. Hasta olan kişi öksürük ya da hapşırma ile virüsleri havaya salar ve bu virüsü soluyan kişi hastalığı kapar. Bulaştırıcılık belirtileri ortaya çıkmadan 1-2 gün önce başlar ve 10 gün kadar devam eder. Kuluçka süresi ortalama 18 gün olup 7-23 gün arasında sürebilir.

Belirtileri
Virüs üst solunum yollarında çoğalmaya başlar. Daha sonra ise kan yolu ile tüm vücuda yayılır. Genelde salgı bezlerini ve nadiren merkezi sinir sitemini tutar. En sık kulağın hemen altında bulunan ve parotis olarak adlandırılan türük bezinde belirtilere neden olur.

Hastaların %15-20′sinde herhangi bir belirti ortaya çıkmadan sessizce kendiliğinden iyileşir. Belirtiler ortaya çıkan kişilerde ise en sık karşılaşılan bulgular ateş, başağrısı, iştahsızlık, salgı bezlerinde hassasiyet, çene civarında ve kulak altında ağrı ve şişliktir.

Hastalığa yakalanan erişkin erkeklerin %30′unda ise şiş ve ağrılı testisler görülür. Ergenlik döneminde geçirilen kabakulak hastalığı ileriki dönemlerde sperm bozukluklarına neden olabilir ancak bu çok sık karşılaşılan bir durum değildir.

Çok nadiren beyinde de enfeksiyona (ensefalit, menenjit) neden olabilir.

Belirtiler genelde 1 hafta içinde hafifleyerek kendiliğinden kaybolur.

Birkez kabakulak geçirildiğinde ömür boyu bağışıklık sağlanır ve daha sonra kişi virüsle karşılaşsa bile hastalık ortaya çıkmaz.

Hamilelikte Kabakulak
Hamilelik döneminde kabakulak diğer dönemlerden daha şiddetli seyretmez.

Hamilelik sırasında kabakulak görülme sıklığı 10.000′de 0.8 ile 10 arasındadır.

Hamileliğin ilk 12 haftasında anne adayında kabakulak olması durumunda düşük oranlarında anlamlı bir artış söz konusudur. Düşük en sık virüsle karşılaşıldıktan sonraki ilk 2 haftada görülür.

Düşük olmaması durumunda bebekte herhangi bir anomaliye neden olmaz. bu nedenle gebeliğinin erken dönemlerinde kabakulak ile temas eden bir kadında gebeliği sonlandırmak gerekmez.

Kabakulak virüsü plasenta ve bebekte de enfeksiyon yaratma potansiyeline sahip olsa da yapılan pekçok çalışmada anne adayında görülen hastalığın bebekte anomaliye neden olduğu gösterilememiştir. Endokardial fibrosiz adı verlen ve kalp kaslarında kalınlaşma olarak tanımlayabileceğimiz bir durum ile ilgisinin olup olmadığı açık değildir.

Çok nadiren doğum sonrası bebekte solunum sıkıntısı, kanda trombosit sayılarında azalma ya da dalakta büyüme olabileceği ileri sürülmektedir.

Etiketler: gebelikte kabakulak, hamilelikte kabakulak, kabakulak ve hamilelik,