Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Gebelikte Tansiyon

Kadın kategorisine
31 Ekim 2011
eklenmiştir.

Gebelikte Tansiyon

Normal gebelik döneminde kadının gebeliğe uyumunu ve bebeğinin sağlıklı gelişimini sağlamak için kalp ve damar sisteminde önemli değişimler olur. Gebeliğe uyum için kalp hızı, kalbin pompaladığı kan miktarı artar. Gebelikte küçük tansiyon 1–2 birim yani 10–20 mmHg kadar düşerken(normalde küçük tansiyonu 8 yani 80 mmhg ölçülen annelik adayının gebelikte küçük tansiyonu 6–7 yani 60–70 mmhg olabilir, gebeliğin sonuna doğru gebelik öncesi değerlerine döner. Normalde büyük tansiyonda gebelik döneminde anlamlı bir değişme beklenmez. Gebelikte meydana gelen bu uyum değişiklikleri doğumdan sonra 6–12 hafta içinde normal sınırlara döner.

Kan basıncı gebelerde değişken bir düzen gösterir. Bu ritme göre gece saat 04.00’de en düşük, gündüz saat 14.00 ile 20.00 arasında ise en yüksek değere ulaştığı bildirilmiştir. Bebeğin büyümesi için gerekli olan besin ve oksijen anneden sağlanır, Bu yeterli miktarda anne kanı “plasentada” yani “eş”te dolaştığı ve besin ve oksijenin göbek kordonundan bebeğe geçtiğinde sağlanır. Yüksek kan basıncı gebelikte problemlere sebep olabilir.

Örneğin eğer gebe yüksek kan basıncına sahipse bu plasentaya yetersiz kan akımı olmasına sebep olabilir. Bebeğin, ihtiyacı olan oksijen ve besini düşük miktarda alması demektir. Bu durum bebeğin büyümesini yavaşlatabilir.

ormal Tansiyon dediğimiz ortalama atardamar basıncı kaçtır?

Aslında her kişinin kısaca “Tansiyon” dediğimiz kan basıncı veya atardamar basıncı ayakkabı numarası gibi kendine hastır. Bu nedenle şikâyetsiz dönemlerde ölçülen tansiyonların ortalama değeri bizim “Kendi normal tansiyon ölçümlerimizi” gösterir. Bununla beraber en sık rastlanan ortalama tansiyon ölçüm değeri 12 – 8 yani “Büyük tansiyon 12 ya da 120 mmhg”, “Küçük tansiyon 8 ya da 80 mmhg” dır.

Tansiyon ölçümü konusunda nelere dikkat etmeliyiz?

Tansiyon ölçümünden önce anne adayı en az 15 dakika dinlenmeli. Bazı anne adayı ve gebelerde kliniğe gelene kadar oluşan yorgunluk ya da “beyaz önlüklü birini görmeye” bağlı ortaya çıkan heyecan tansiyonun yükselmesine neden olabilir. Bu yüzden anne adayı ve gebeler kliniğe geldikten sonra dinlenene ve ortama alışana kadar beklenir. En ideal ölçüm sağ koldan ve anne adayının kol kalınlığına uygun manşet kullanılarak yapılır. Ölçüm oturur durumda ya da yatar durumda yapılır. İlk ölçüm yatar durumda yapılmışsa sonraki ölçümlerde yatar durumda, oturur durumda yapılmışsa sonraki ölçümler de oturur durumda yapılmalıdır. Anne adaylarında tansiyonun özellikle küçük tansiyon (”diyastolik değeri”) ölçümü teknik zorluklar arz ettiğinden ölçümler Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı,İç Hastalıkları Uzmanı ya da bu konuda deneyimli ebe veya hemşire tarafından gerçekleştirilmelidir.

Gebelikte hem düşük tansiyona hemde yüksek tansiyona rastalabilmektedir.
1:yüksek tansiyon;
Gebelik döneminde yüksek tansiyon (hipertansiyon ) dört şekilde sorun yaratabilir;

1-Kronik hipertansiyon

2-Preeklemsi – eklemsi

3- Kronik hipertansiyon zemininde gelişen preeklemsi

4-Geçici hipertansiyon

1-Kronik hipertansiyon: Kişinin gebelik öncesi de var olan yada gebeliğin 20.haftasından önce var olduğu tespit edilen yüksek tansiyonun
gebelik sırasındada devam etmesidir.
Bu şartlar altında kan basıncının 140/90 mmHg den yüksek olması olayı tanımlar.

2-Preeklemsi – Eklemsi:Gebelikte özel bir durumdur.
Daha önce yüksek tansiyonu olmayan anne adayının tansiyonunun yükselmesine;
yatak istirahati sırasındaki bir hastada en az 6 saat ara ile yapılan tansiyon ölçümlerinde
( küçük tansiyon en az 30 mmHg
veya büyük tansiyon en az 15 mmHg yükselmeli
veya büyük tansiyon 140 mmHg den
veya küçük tansiyon 90 mmHg den yüksek olmalıdır.)
ek olarak idrarda protein atılımı-(ki normalde bu olmaz)
veya ödemden(vücutta su birikmesi-şişme) bir tanesinin olması gerekir.

3- Kronik hipertansiyon zemininde gelişen preeklemsi:
Mevcutta gebelik öncesi yüksek tansiyonu olan anne adayının
idrarda protein veya vücudunda ödem gelişmesi olursa bu ismi alır.

4-Geçici hipertansiyon: Geçici hipertansiyon gebelik sırasında veya doğumdan sonraki ilk 24 saat içindeki tansiyon yükselmesine verilen addır.

Mevcut tiplemelerin içinde en fazla sorun yaratanı preeklemsidir.

Gebelikte oluşan bu problemin tam olarak nedeni bilinmemektedir.Bu konuda halen çok çeşitli görüşler öne sürülmekle beraber kesin bir neden bulunamamıştır.

Kimlerde sık görülebilinir;

-Sosyal ve ekonomik düzeyi düşük kişilerde,
-Daha çok genç gebelerde,
-Daha çok ilk gebeliklerde,
-Daha önce bu problemi yaşıyanlarda,
-Annesi veya kız kardeşi bu problemi yaşamış bayanlarda diğerlerine göre daha sık(bu olayın annedeki bir genden olduğu düşünülmektedir),
-Şeker hastalığı olan gebelerde,
-Eski böbrek hastalarında,
-İkiz veya daha fazla gebelik durumlarında
-kronik yüksek tansiyonu olanlarda görülme şansının daha fazla olduğu istatiksel olarak belirtilmiştir.
Preeklemsinin belirtilerinde:tansiyon yüksekliği,idrarda protein veya vücutta ödem veya her ikisinin bir arada bulunmasına ek olarak;

-görme problemleri
-reflekslerde artma
-baş ağrısı
-baş dönmesi
-uyuklama
– kulaklarda çınlama
-yemek borusu civarında yanma ve ağrı
-bulantı
-kusma olabilir.

Gebelikteki tansiyon yükselmeleri kontrol edilmezse veya kontrol altına alınmazsa anne ve-veya bebek için ciddi sıkıntılar doğurabilir.Anne ve veya bebek kaybı istenmeyen durumlardır.

Tedavide veya riskli durumlarda;

-anneye tuzsuz diyet
– gerekirse proteinden zengin diyet
-yatak istirahati
-fazla kilo artışının durdurulması
-kilo kontrolü
-annenin ve bebeğin kontrol cihazına bağlanması
-annenin sistemindeki bozulmalardan dolayı nöbet geçirmesini engellemek için bazı sakinleştiriciler,
-magnesium sulfat
-tansiyon düşürücü ilaçlar
-vücuttaki sıvı dengesini düzenleyiciler verilir,
-çok gerekiyorsa idrar söktürücüler verilebilinir
-anne hastaneye yatırılabilinir.
2: Düşük tansiyon;

Gebelikte düşük tansiyon (hipotansiyon), yüksek tansiyon (hipertansiyon) kadar sık olmasa da bazı hastalarda karşılaşılan bir durumdur. Hamile bir bayanda tansiyon ölçümünün 90/60 mmHg altında olması tansiyonun düşük olduğu anlamına gelir. Tansiyon düşmesi baş dönmesi, göz kararması, halsizlik, bitkinlik, yorgunluk, sersemlik gibi şikayetlere neden olur. Tansiyon (kan basıncı) düşmesi daha da ilerlerse bayılma meydana gelebilir.

Nedenleri:
– Gebeliğin özellikle ilk aylarında bulantı kusmaların fazla olmasından dolayı iyi beslenememe ve aşırı kusma düşük tansiyona neden olabilir. Hasta aşırı derecede halsiz ve bitkin düşebilir. Bu durumda hasta ağzından içecek alamadığı için genellikle damar yoluyla sıvı (serum) verilir.
– Gebelikte sırt üstü veya sağ yana doğru yatıldığında rahim büyük damarlara baskı yaparak tansiyon düşmesine neden olabilir. Gebelikte sol yana yatılması önerilir. Gebeliğin ilk aylarında (4. aya kadar) rahim henüz küçük olduğu için her yöne yatılabilir, sakınca olmaz.
– Hamilelikte aşırı kanama yaratan durumlar düşük tansiyona neden olabilir. Örneğin düşüğe bağlı aşırı kanama olması veya gebeliğin son aylarında bebeğin eşine bağlı aşırı kanama gibi durumlar tansiyon düşmesine neden olabilir. Gebelikte her tür kanama az miktarda bile olsa acilen doktora başvurmayı gerektirir.
– Yatarken veya otururken aniden ayağa kalkmak tansiyon düşmesi nedeniyle baş dönmesi, göz kararması gibi şikayetlere neden olabilir.
– Aşırı sıcak yaz aylarında terleme ile fazla sıvı kaybedilmesi tansiyon düşmesine neden olur. Bu nedenle yaz aylarında bol sıvı tüketilmesi önemlidir.

Tedavi:
Hamilelikte bu tür şikayetler ve belirtiler varlığında acilen doktora başvurulması gerekir. Tansiyon düşmesine neden olan duruma göre tedavi planlanacaktır.

Etiketler: gebelikte tansiyon dusmesi, gebelikte tansiyon yukselmesi, gebelikte tansiyon,

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • hamilelikte tansiyon kaç olmalı
  • gebelikte tansiyon kaç olmalı
  • gebelikte tansiyon
  • preeklemside tansiyon kaç olmalıdır
  • tansiyon