Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

geçiçi sinovit

Aile kategorisine
5 Temmuz 2012
eklenmiştir.

Geçici sinovit çocuklarda kalça ağrısının en sık nedenidir. Çocuk genellikle ebeveynler tarafından açıklanamayan bir nedenle aksamaya başlamıştır. Hastalığın kendisi iyi huylu olmasına ve zamanla kendini sınırlandırmasına karşın, belirtiler kalça ve çevresini ilgilendiren birçok ciddi hastalıkta da görülebildiğinden, önem kazanır. *Nedeni: Hastalığın nedeni bilinmemektedir.

Genellikle geçirilmiş üst solunum yolları enfeksiyonunun akabinde ortaya çıkması kalça eklem kapsülünü içten döşeyen sinovya dokusunun bakteri ya da virüslere karşı hassaslaştığını düşündürmektedir. Benzer görünüm bazı ilaçların alınmasından sonra da ortaya çıkmaktadır. Ayrıca gıdalardaki bazı koruyucu maddeler ile transient sinovit arasında da ilişki kurulmuştur. Bunun dışında geçici sinovite yolaçan çok sayıda neden mevcuttur. Hassaslaşan sinovya dokusu hem kalınlaşmakta, hem de eklem sıvısı artışına yol açarak kalça eklem kapsülünün gerilmesine neden olmaktadır. *Genel Özellikler: Geçici sinovit tüm eklemleri tutarsa da, ağırlık taşıyan bir eklem olduğu için hemen her zaman kalça ekleminde belirtilere neden olur. Bu nedenle geçici sinovit denince kalça ekleminin tutulduğu durum anlaşılır. 1-13 yaş grubundaki 100 çocuktan 3’ü bu dönem içersinde bu hastalığı en az bir kere geçirmektedir.

Her yıl çeşitli nedenlerle hekime başvuran 1-13 yaşları arasındaki her 1000 çocuktan 2’sine geçici sinovit tanısı konmaktadır. Erkek çocukları bu hastalığa kızlara oranla 3 kat daha fazla yakalanır. Olgular 4-10 yaş grubunda toplanmakla birlikte, en sık 6 yaş civarında görülür. *Klinik Görünüm: Çocuğun herhangi bir nedene bağlı olmadan aniden aksamaya başladığı farkedilir. Çocuk kalçasını kıvrık pozisyonda (fleksiyonda) tutar. Bu, sıvı artışı nedeniyle gerilen kalça eklem kapsülünün alabildiği en rahat pozisyondur. Yatış pozisyonunda değişiklik gözlenir; çocuk bacaklarını kendine çekerek sürekli yan pozisyonunda yatmaya başlar. Yürümekte nazlanan çocuğun kalça eklemi spazm nedeniyle ağrılı ve kısıtlıdır. En erken kalçanın iç rotasyon hareketi, sonra da abdüksiyon ve ekstansiyon hareketi kısıtlanır. Hastada sistemik ateş yoktur. Öyküde genellikle 10-20 gün önce geçirilmiş bir üst solunum yolu enfeksiyonu, bademcik iltihabı, diş çıkarma ya da hafif sistemik ateşin bulunduğu bir durum mevcuttur. Hastalığın şiddetli dönemi 2-3 gün sürer. Daha sonra eklemdeki aşırı sıvının emilmeye başlamasıyla genellikle en geç 2 hafta içersinde kaybolur. Bu süre geçtiği halde hala aksayan ve kalça eklem hareket açıklığında kısıtlılığı bulunan çocuklarda muhakkak ileri tetkik yapılmalıdır. Hastalığın çocukluk döneminde tekrarlayabileceği unutulmamalıdır.

Bir çocuk, bir sinovit atağı geçirdiğinde bu çocuk için yıllık nüks riski %4’tür. *Tanı: Direkt radyografide eklem aralığında belli belirsiz bir genişleme görülür. Ultrasonografi çekilecek olursa sinovya sıvısındaki artış ortaya konur. Hastalığın seyrini izlemede de ultrasonografi yararlıdır. Laboratuvar tetkiklerinde geçirilmiş enfeksiyonu işaret eden bulgular olabilir. *Ayırıcı Tanı: Dışlanması gereken başlıca iki hastalık mevcuttur: -Kalça ekleminde iltihap (septik artrit) -Perthes hastalığı. Kalça septik artriti her zaman şiddetli ağrı, eklem hareketinde kısıtlılık, yüksek ateş ve belirgin laboratuvar bulgularıyla başlamaz. Enfeksiyona neden olan mikroorganizmaların etkinliği düşük olduğundan veya çocuk herhangi bir nedenle zaten antibiyotik almakta olduğundan bazen belirti ve bulgular daha az belirgin, laboratuvar değerleri çok yükselmemiş olabilir. Bu durumda eklem ponksiyonu gerekebilir. Perthes hastalığı kuşkusu MRG ile giderilebilir. *Tedavi: Yatak istirahati ve çocuğu birkaç gün evde oyalamak genellikle yeterli bir tedavi şeklidir. NSAİ ilaçlar verilebilir. Nüksün önlenmesi açısından kalça hareketleri rahatladıktan bir hafta sonrasına kadar hastanın fazla yürütülmemesi önerilir. Streptokok enfeksiyonlarından veya üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra hastalığın yineleyebileceği aileye anlatılmalıdır.