Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Gosipol Nedir ?

Genel kategorisine
2 Eylül 2012
eklenmiştir.

Gosipol Nedir ?

Gosipol, özellikle pamuk bitkisinin tohumu, kökleri, yaprakları ve saplarında bulunan fenolik yapıda bulunan sarı renkli bir pigmenttir. Doğada yalnızca çiğitde (pamuk tohumu) saptanmıştır. Bu nedenle gosipol, çiğitten elde olunan çiğit yağı ve çiğit ununda da bulunmaktadır. Gosipolun hayvanlarda olumsuz fizyolojik etkilere yol açtığı bildirilmektedir. Gosipolun serbest ve bağlı olmak üzere iki formu vardır. Toksik etkili olanı serbest gosipoldur. Genellikle gosipol, geviş getirmeyen hayvanları etkilemektedir. Geviş getiren hayvanlar ise genellikle gosipole bir derece kadar dirençlidirler. Geviş getirmeyen hayvanlarda gosipolün embriyo gelişimini baskıladığı, etkin dozların erkeklerde infertiliteye neden olduğu rapor edilmiştir.
Protein yönünden zengin olan çiğitin ve bundan elde edilen yağın kullanımı, yapısında bulunan gosipol yüzünden uzun yıllar sınırlı kalmıştır. Ancak bugün, özellikle hayvanlarda görülen çiğite ait olumsuz fizyolojik etkiler, küspeye demir tuzları katılarak serbest gosipolun bağlanmasıyla ya da küspenin ısıtılmasıyla önlenebilmektedir. Ayrıca bitki yetiştiricileri tarafından gosipolsüz yeni pamuk çeşitleri ıslahı da gerçekleştirilmiştir.