Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Kan Sayımı Düşüklüğü

Genel kategorisine
27 Ocak 2012
eklenmiştir.

Kan Sayımı Düşüklüğü

Kan sayımı düşüklüğünün birçok nedeni vardır. Ama bundan önce kandaki hücreleri ve ne işe yaradıklarını öğrenelim.
Kanda üç çeşit hücre bulunmaktadır. Bunlar; Alyuvarlar yani kana kırmızı rengini veren hücreler, Akyuvarlar yani bizi enfeksiyonlara karşı koruyan hücreler ve trambositler yani kanda pıhtılaşmayı sağlayan, kanamalarda kanın durmasına yardımcı olan hücrelerdir.

1- Alyuvarlar ya da eritrositler: Kana kırmızı rengini veren dokulara oksijen taşınmasını sağlayan hücrelerdir. Eksikliğinde kansızlık (anemi) ortaya çıkar. Kansızlığın en sık görülen nedeni demir eksikliğidir. Bu yüzden bazı hastalar her türlü kansızlığın demir eksikliğine bağlı olduğunu düşünür. Hâlbuki demir eksikliği olmayan başk a hastalıklarda da kansızlık olabilir. B 12 ve folik asit eksikliği kronik infeksiyonlar romatizmal hastalıklar kanserler kemik iliğinin yeterli fonksiyon görmediği ya da vücutta yıkımın arttığı durumlar anemiye neden olabilir.

2- Akyuvarlar ya da lökositler: Vücudu infeksiyonlara karşı koruyan bağışıklık sisteminin en önemli yapı taşlarındandır. Bunlar bazı kişilerde doğuştan eksik olabilir. Arttığı durumlar genellikle infeksiyon ve iltihapla giden hastalıklardır. Viral infeksiyonlarda bazen paradoksal olarak azalabilir. Lökosit artışıyla giden kötü huylu hastalıklar arasında lösemileri unutmamak gerekir. Günümüzde sık yapılan “check-up”lar nedeniyle semptomsuz seyreden kronik lösemilerin yakalanma sıklığı da artmıştır.

3- Trombosit ya da plateletler: Kanda pıhtılaşmayı başlatan kanamaları önleyen küçük hücrelerdir. Vücudun anormal olarak ürettiği antikorlara bağlı eksikliği görülebilir. Bu durumda deri ve iç organların yüzeyinde kanamalar olur. Kemik iliğini tutan hastalıklarda da trombosit sayısı azalabilir. İnfeksiyon kanser ya da kemik iliği hastalıklarında artabilir. Bu gibi durumlarda pıhtılaşma ya da kanamaya eğilim artar.

Anemi (Kansızlık) hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre dünya sağlık örgütü tarafından kabul edilen kriterlerin altında kalmasıdır. Bu kriterler erişkin erkeklerde 13 g/dL, kadınlarda 12 g/dL nin altı kabul edilir. 6 ay ile 6 yaş arası çocuklarda 11 g/dL nin, 6-14 yaşlarda 12 g/dL nin altı anemidir.

En sık rastlanan anemi türleri demir eksikliğine bağlı anemi, Folik asit eksikliğine bağlı anemi, Vitamin B-12 eksikliği anemisidir. Bunları kısaca tanımlayalım:

Demir Eksikliği Anemisi

Tanım olarak düşük miktarda demire bağlı olarak kanın kırmızı hücrelerindeki azalmadır. Kansızlığın en sık görülen şekli budur. Demir, kanda oksijen taşıyan pigment olan hemoglobinin önemli bir parçasıdır. Demir eksikliğinin nedenleri :

Diyette az miktarda alınma,
Vücut tarafından az miktarda emilimi
Kronik kanamalar (ağır adet kanaması dahil)
Örneğin: burun kanamaları, hemoroid, mide yada barsak ülseri, polip, gastroenterial kanser gibi … Çocuklarda kurşun zehirlenmesi sonucunda da demir eksikliği anemisi görülür. Vücutta ve kemik iliğindeki demir depolarının harcanması sonucu kansızlık yavaş yavaş gelişir. Genellikle kadınlarda demir depoları daha azdır.

Yüksek risk grubu içerisinde doğurganlık çağında olan ve adet dönemi nedeniyle kan kaybı olan kadınlar, demir ihtiyacı artmış gebe veya emziren kadınlar, çocuklar ve diyetinde yeterli oranda demir bulunmayan kişiler bulunmaktadır. Kan kaybına bağlı risk faktörü arasında peptik ülser, barsak kanseri, rahim kanseri, uzun dönem aspirin kullanımı sayılmaktadır.

Demire bağlı aneminin kendine özel bulgular nelerdir ?

Yiyecek dışındaki şeylere istek. Örneğin: toprak, buz, kireç taşı, nişasta gibi…
Ağız kenarında ve tırnaklarda çatlaklar
Tırnaklarda biçimsizlik: kaşık biçimi almaları gibi…
Tahriş olmuş dil
Günlük demir gereksinimi ve kaybı ne kadardır?

Günlük demir gereksinimi 1-3 mgr. kadardır. Bunun % 5-10 duedenum ve proksimal ince barsaktan emilir. Günlük kayıp 1 mgr dır. Ter, dışkı, idrar, dökülen hücreler ile kaybedilir. Gereksinim bebeklik, hamilelik, ağır hastalık ve emzirme dönemlerinde artar.

Hangi besinler demir açısından zengindir?

Kırmızı et, karaciğer, balık, kuru üzüm ve yumurta sarısı demir açısından zengin gıdalardır. Un, ekmek ve tahıllar demir ile zenginleştirilmiş olabilir.

Demir eksikliği anemisi düşünülen hastalarda yapılması gereken başlıca tetkikler neler olmalıdır?

Tam kan sayımı, serum demiri, serum demiri bağlama kapasitesi, transferin saturasyonu, serum ferritin düzeyi, dışkıda gizli kan ve periferik yaymadır. Tam kan sayımında düşük hemoglobin ve hematokrit değeri, kanda düşük ferritin düzeyi, kanda total bağlama kapasitesi ve kan kaybını değerlendirmek açısından dışkıda gizli kan görülebilir.

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • kan sayımı düşüklüğü
  • pct düşüklüğü nedir
  • pct düşüklüğü