Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

katarakt nedir, tedavisi

Hastalık kategorisine
11 Nisan 2012
eklenmiştir.

Katarakt Nedir?
Katarakt, normalde berrak ve yarı saydam olan göz merceğinin bulutlu hale gelmesiyle ortaya çıkan bir göz hastalığıdır. Katarakt bir veya her iki gözde oluşur, bulanık görme yıllar geçtikçe artar.

Glokom Nedir?

Glokom, göz korneası ile iris arasındaki sıvının artarak ve kornea ile mercek arasında birikerek baskı uygulamasıyla ortaya çıkan bir göz hastalığıdır. Bu baskı optik sinirin tahrip olması, ciddi görme kaybı ya da körlük gibi sonuçlara yol açan camsı cisim üzerindeki basıncı artırır. Kronik (açık açılı) glokom 10 vakanın 9’unda görülür ve yavaş yavaş gelişir. Akut (kapalı açılı) glokom aniden başlar; ağrıya ve görme yeteneğinin birkaç gün içinde kaybedilmesine yol açar.

Katarakt ve Glokoma Yol Açan Nedir?
Katarakt ultraviyole ışınlar, röntgen ışınları ve mikrodalgalar da dahil olmak üzere, yıllar boyunca radyasyona maruz kalmanın sonucunda gelişir. Bazı kataraktlar göz yaralanmalarına ya da enfeksiyonlara bağlı olarak meydana gelir veya daha şiddetlenir; şeker hastalığı gibi başka hastalıklardan da kaynaklanabilir. Öteki risk faktörleri arasında ilaçlar (steroidler), alkol ve sigara bulunmaktadır. Bazı kişiler açısından bu hastalıklar kalıtımsaldır. Glokom gözdeki akış ağının tıkanması ve sıvının normal bir şekilde gözden dışarı akmasının engellenmesiyle oluşur. Bu tıkanmanın nedeni bilinmemektedir. Glokom daha çok Afrika kökenliler arasında, kalp hastalarında şeker hastalarında veya hipermetroplarda (yakın göremeyenlerde) görülür ve aynı zamanda kalıtımsaldır.

Katarakt ve Glokomun Belirtileri Nelerdir?
Kataraktın başlıca belirtisi görüşün ağrısız bir şekilde bulanıklaşması veya “çift görme”dir. Çoğu zaman ışıkların etrafında bulanık halkalar oluşur. Karşıdan gelen far ışıkları parladığı için geceleri araba kullanmak zor olabilir. Kataraktlı kişiler renk ayırt etmekte zorlanır ve gözlüklerini sık sık değiştirmek durumunda kalırlar. Bazı hastalar gözün iyileştirilmesi sayesinde tekrar gözlüksüz okuyabilirler. Kataraktlı insanlar par¬lak ışığa karşı daha hassastır ve görüşleri loş ışıkta düzelir. Katarakt ağırlaştığında mercek gri ya da sarı bir renk alabilir. Kronik glokom ilk başta herhangi bir belirti göstermez. Glokom olan kişi yavaş yavaş yan tarafları göremez olur veya kör noktalar görür. Akut glokom ani ve şiddetli göz ağrısına, görme bulanıklığına, ışıkların etrafında hareler görmeye yol açar ve çoğu kez mide bulantısı ve kus¬mayla birlikte görülür. Doğru tıbbi bakım yapılmazsa, sonuç körlük olabilir.

Katarakt ve Glokom Önlenebilir mi?
Katarakt tedavisi açısından ultraviyole ışınlarını mümkün olduğu kadar önleyen güneş gözlükleri iyi bir tedbir olabilir. Şapkalar veya geniş kenarlı başlıklar yararlı olabilir. Ne var ki, katarakt ömür boyu radyasyona maruz kalmanın sonucu olduğu için, yaklaşık her 4 kişiden 3’ünde bir dereceye kadar gelişebilir. Glokomu önlemenin bilinen bir yöntemi yoktur; ancak düzenli göz muayeneleri sayesinde erken teşhis riski azaltabilir.

Katarakt Nasıl Tedavi Edilir?
Sorun normal faaliyetleri ciddi şekilde engellediğinde merceği yapay bir mercekle ikame etmek için ameliyat gerekebilir. Bu işlem ağrısızdır ve etkilidir; görüş yaklaşık %95 iyileşir. Ameliyat noktasına gelmeden önce kataraktla baş etme yöntemleri arasında parlak güneş ışığından uzak durmak, san mercekli güneş gözlükleri takmak ve halojen ampuller yerine ısıtıldığında parlak ışık veren ampuller kullanmak yararlı olabilir. Büyük puntolu kitap ve gazeteler vardır; bazı ev aletleri de göz prob¬lemi olanlara günlük işlerinde yardımcı olur.

Glokom Nasıl Tedavi Edilir?
Akut glokomun tedavisinde göz damlasını düzenli kullanmak suretiyle basıncın azaltılması amaçlanır. Üç tür göz damlası vardır: Miotikler gözbebeğini küçülttüğü için sıvı hümörün akmasını kolaylaştırır; adrenerjik agonistler sinir ve dokulara etkide bulunarak sıvı akışını artırır; en yaygın tedavi yöntemini oluşturan beta-blokerler, gözde üretilen sıvı miktarını azaltır. Prostaglandin adı verilen yeni bir tip damlayla basıncın azaltılması gündeme gelmiştir. Optik sinir tahrip olmuşsa veya tehlike altındaysa, karbonik anhidraz inhibitörler ağızdan alınır (bu ilaçların göz damlası biçiminde olanları da vardır). Tedavinin etkisini ve sinir tahribatının miktarını değerlendirmek için sık sık göz muayenesi yapılmalıdır. Bu tedaviler sonuç vermezse veya ilaç kullanmanızı engelleyen başka bir durumunuz varsa, ameliyata başvurulur. Birden fazla ameliyat olmanız gerekebilir.