Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Kronik Bronşit nedir, tedavisi

Hastalık kategorisine
9 Nisan 2012
eklenmiştir.

Kronik Bronşit ve Amfizem Nedir?
Kronik bronşit akciğerlerde kalıcı, tekrarlayıcı enfeksiyon veya tahriştir. Tahriş olma sonucunda bronş ve bronşiyol denen ve havayı ciğerlere taşıyan büyük ve küçük geçitler iltihaplanıp şişer. İltihaplanan tüplerin büyük miktarlarda koyu bir sıvı akıtması akciğer tıkanıklığına ve öksürüğe yol açar.

Amfizem bronşiyollerin ucundaki küçük hava torbaları olan alveollerle ilgilidir. Minik üzüm salkımlarına benzeyen bu torbalar elastiktir. Nefesinizi içinize çektiğinizde genişler ve oksijenin kan hücreleri tarafından alınıp vücuda taşınabilmesi için havayı tutarlar. Bu alışveriş esnasında kan hücreleri karbondioksit verirler ve bu, nefesinizi verdiğinizde dışarı atılır. Amfizem bu torbaların elastikiyetlerini yitirme-sidir; bunun sonucunda bazıları yırtılır ve nefes alıp verme çok zorlaşır. Amfizem aynı zamanda bronşiyollerin daralmasına, nefes almanın zorlaşmasına ve akciğerlerde kötü hava kalmasına da yol açar.
Çoğu kez kronik bronşit ve amfizem birlikte görülür; bu duruma kronik tıkayıcı akciğer hastalığı adı verilir.

Kronik Bronşit ve Amfizeme Yol Açan Nedir?
Her iki hastalığın da en çok görülen nedeni sigara içmek veya sigara içilen yerlerde bulunmaktır. Ender durumlarda kronik tıkayıcı akciğer hastalığı kalıtımsaldır; vücut alfa-1-antitripsin maddesini üretemez ve enzimlerin hava yolu elastikiyetini tahrip etmesine izin verir. Kronik tıkayıcı akciğer hastalığı tehlikeli ve tahriş edici gazlara maruz kalınan işlerde çalışanlarda da görülür. Kronik bronşitin ağırlaşması akut viral veya bakteriyel enfeksiyondan da kaynaklanabilir. Hava kirliliği ya da kimyasal gazlar da sorun yaratabilir.

Kronik Bronşit ve Amfizemin Belirtileri Nelerdir?
Kronik bronşitin belirtileri arasında nefes darlığı, hırıltılı soluma, nefes vermede zorlan¬ma, arka arkaya en az 2 yıl ve 3 ay boyunca devam eden ve bol miktarda balgam üreten (sabahlan daha kötü) öksürük sayılabilir. Amfizem özellikle merdiven çıkma gibi zorlanma durumlarında nefes darlığına yol açar, ancak öksüıüğü daha hafif ve daha “kurudur” (balgam oluşturmaz).

Ağır kronik tıkayıcı akciğer hastalıklarında öksürükle birlikte kan da gelebilir ve sürekli göğüs ağnsı ya da kanınızdaki oksijen düzeyinin yeterli olmadığının işareti olarak mavi bir cilt rengi görülür. Kalbin sağ tarafında yet¬mezlik oluşabilir ve bu bacaklarda ya da ayak bileklerinde şişliğe yol açar. Ağır kronik tıkayıcı akciğer hastalığı olanların vücudunun fıçı gibi olması ilginçtir. Akciğerlerin tahribatı yavaş yavaş artar ve bu, dışarıdan oksijen verilmesine bağımlı hale gelmeye ve hatta ölüme yol açar.

Kronik Bronşit ve Amfizem Önlenebilir mi?
En etkili önlem sigara içmemektir. Kronik tıkayıcı akciğer hastalığınız varsa, dumandan, gazlardan, kirli havaya veya üst solunum yolları alerjisi uyarıcılarından (toz bitleri, polen, küf, hayvan¬ların kürk veya tüy parçaları, kimyasal gazlar, hava kirliliği, yiyecek katkı maddeleri ve bazı ilaçlar) uzak durun. Soğuk algınlığına (ellerinizi sık sık yıkamak ve hasta insanlarla temas etmemek suretiyle) veya öteki üst solunum yol¬ları hastalıklarına karşı önleyici önlem alınız, çünkü bunlar bronşit nöbetlerini şiddetlendirir. Enfeksiyon riskini azaltmak için doktorlar çoğu kez hemen antibiyotik kullanılmasını tavsiye eder. Doktorunuz kabul ederse, grip mevsimi başlamadan 6 hafta önce grip veya zatürree aşısı olun. Bazı insanlar iş değişikliklerinden ya da temiz, ılıman ve kuru bir iklimin olduğu bölgelere taşınmaktan fayda görür.

Bu hastalıkların kesin tedavisi yoktur. Tedavideki amaç enfeksiyonu önlemek veya belirtileri hafifletmektir.
Sigara içiyorsanız, bırakmalısınız! Günde 8-10 bardak sıvı içmek balgamı inceltir ve nefes ver¬meyi kolaylaştırır; asetilsistein ilacı da akıntıları inceltir. Vücuttan sıvıları akıtmak için birisi sırtınıza hafifçe vururken öne eğilip öksürmek balgamı gevşetir. Uygun nem miktarı hava geçitlerini nemli tutar; soğuk bir buhar üretici makine veya sıcak duş aracılığıyla balgamınızı yumuşatabilir ve öksürüğü kolaylaştırabilirsiniz. Egzersiz, özellikle günde 3 defa 5-15 dakika yürümek, nefes alma kapasitesini iyileştirir. Bazı durumlarda nefes alma egzersizleri yararlı olabilir. Sakın öksürük kesici veya teskin edici ilaçlar kullanmayın.

Bronş genişletici inhalasyon ilaçları hava yolu kaslarını gevşeterek daha rahat nefes almayı sağlar. Bazı doktorlar iltihaplanmayı azaltmak için beklomezon gibi kortikosteroidleri tavsiye eder, ama bu tür ilaçların kronik tıkayıcı akciğer hastalığını iyileştirdiği kanıtlanmamıştır ve bunlar daha çok astım tedavisinde etkilidir. Antibiyotikler viral değil, bakteriyel enfeksiyonlara karşıdır. Genellikle üst solunum yolu enfek¬siyonlarının ilk belirtisinde antibiyotik verilir. Ağır vakalarda antibiyotiğin damardan verilebilmesi için hastaneye yatalak gerekebilir. Vücutlarında alfa-1 -antitripsin eksikliği olanlara bu enzim enjekte edilmelidir. Durumunuz ağırsa oksijen düzeyini yükseltmek için 24 saat oksijen terapisine ihtiyacınız olabilir. İdrar sökücüler vücuttaki aşırı sıvıyı akıtarak kalp üzerindeki yükü hafifletirler. Digitalis bazen birlikte görülen kalp yetmezliğine yardımcı olur. Ağır vakalarda akciğer transplantasyonu veya kalp-akciğer transplantasyonu gerekebilir.