Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Liken

Hastalık kategorisine
9 Mart 2012
eklenmiştir.

Liken

Liken tedavisinin nasıl ve ne şekilde yapıldığı nelere dikkat edileceği bu şekildedir;

Liken Planus;deri,deri ekleri ve mukozaların(başta ağız içi, yemek borusu,kadın cinsel organın parçaları olan vulva, vagen) ve erkek cinsel organının tutulduğu iyi huylu bir deri hastalığıdır.

Bu hastalığın oluşumundaki başlıca etkenler nelerdir, ne gibi hastalıklara eşlik edebilir?

Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, psikojenik stres gelişmesinde başlıca rol oynar.Bunun dışında bazen hepatit B,hepatit C,primer biliyer siroz gibi karaciğer hastalıklarına ve diyabet (şeker hastalığı) eşlik edebilir.

Kimlerde ve hangi yaşlarda daha sık görülür?

30-60 yaş arasında daha sık olmak üzere her yaşta görülebilir. Kadınlarda biraz daha sıktır.

Hastalıkta ortaya çıkan döküntülerin tipik görünütüsü nasıldır?

Döküntüler genellikle 1mm ile 1cm arası değişen boyutlarda, hafif kabarık, sınırı düzensiz, mor renkli, parlak oluşumlardır. Üzerlerinde gri veya beyaz çizgilenmeler bulunması oldukça tipiktir. Döküntüler ilk başta kırmızı olup sonra asıl rengi olan mora dönüşebilir. Ağız içinde yerleşen döküntüler ise beyaz, hafif kabarık, silmekle geçmeyen, küçük yada daha yaygın oluşumlar şeklindedir. Bazen de dil üzerinde harabiyete sebep olabilir. Kadın ve erkek cinsel organlarındaki döküntüler ağız içinde çıkanlara benzerlik gösterebilir.

Liken Planus’lu hastada ne gibi şikayetler olabilir?

Özellikle başlangıç döneminde şiddetli kaşıntı olabilir. Bunun dışında ateş, halsizlik, bulantı, kusma, ishal gibi diğer pekçok hastalıkta görülebilecek şikayetler görülmez.

Hatalığa ait döküntülerin ne gibi özellikleri vardır?

Deri döküntüleri kaşımaya bağlı etkilerle ortaya çıkabilir ve çizgisel görünüm buna işarettir. Döküntülerin en sevdiği vücut bölgeleri; el ve ayak bilekleriyle ön kol iç yüzüdür. Küçük döküntüler birleşerek geniş oluşumlar meydana getirebilirler. Kabarık ve geniş döküntüler özellikle bacak ön yüz ve uylukta yerleşirler.Başka bir tipinde ise döküntüler normal renginden farklı olarak kahverengi ve siyahımsı renklerde olabilirler.

Hastalığın tanısı nasıl konur?

Tanı doktorun klinik gözlemiyle konur,gerektiğinde biyopsiyle yani lezyondan parça alınarak tanı kesinleştirilir. Bazen lezyon kenarından alınan parçanın özel bir mikroskopta incelenmesi yani Direkt İmmünfloresan (DİF) tetkiki de tanıda yardımcıdır.

Hastalığın seyri nasıldır?

Liken Planus çoğunlukla 1-1.5 yıl içinde iz bırakmadan iyileşir, ançak bazen atrofi dediğimiz tutulan derinin incelmesiyle de sonlanabilir. Bu hastalıkta %20 olguda bir veya birkaç kez nüks görülür. Ağız içi tutuluma ait erozif-ülseratif formda yani dilde hasarlanma yapan tipte kanserleşme riski vardır.

Liken Planusta tedaviyi etkileyen faktörler nelerdir?

Liken Planusta tedavi seçimi lezyonların yerleşimi, tipi, yaygınlığı ve sübjektif semptomların varlığına göre değişir. Bunun dışında ağız içi, yemek borusu ve genital bölge yani cinsel organların olduğu bölge tutulumuna göre de tedavi etkilenir. Örneğin; az sayıda döküntüsü olan hastalarda deriye sürülen ilaçlar yeterli olabilirken yaygın hastalık ve şiddetli şikayetlerle başvuran hastalarda ağızdan ilaç tedavisine başvurmak gerekebilir.

Ağızda liken planus
Ağız içindeki liken planus en çok yanakları, dişetleri ve dili etkiler. Ağızdaki liken planusu tedavi etmek zordur, derideki liken planusa göre hastalık daha uzun sürer. Ne yazık ki liken plalnusu bulunan bir çok hastanın az da olsa ağızlarında lezyon vardır. Ağızda liken bulunan beş hastadan birinde ise deride liken planus vardır.

Ağızdaki liken planus beyaz çizgiler ve noktalar şeklinde görülür. Bu değişiklikler genellikle rahatsızlığa yol açmazlar. Diş hekimleri rutin muayeneleri sırasında liken planusu saptayabilirler. Çok şiddetli liken planusta ağızda ağrılı yara ve ülserler görülebilir. Liken planusu doğrulamak için ağızdan biyopsi almak gerekebilir. Doktorunuz bu yaranın bir enfeksiyon sonucu gelişip gelişmediğini araştırmak isteyebilir. Bazen biyopsiyi bir kaç kez tekrar etmek gerekebilir.

Liken planus tipinde allerjik reaksiyonlarda diş malzemelerine karşı gelişebilir, fakat bu durum nadirdir. Eğer böyle bir durum var ise allerjiye neden olan madde çıkartılmalıdır.

Bir çok tedavi ağrıyı azaltmasına ve yaraları iyileştirmesine rağmen ağız içi liken planusunda kesin tedavi yoktur. Ağrı ve yanma hissi yok ise tedavi yapmaya gerek yoktur. Çok şiddetli ağız içi liken planus olguları lokal sürülen ve ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilebilir. Ağızdaki liken planus kötü ağız bakımından negatif yönde etkilenir. Bu nedenle hastalar yılda iki kez diş hekimine muayene olmalıdırlar.

Cinsel bölgede liken planus
Liken planusu bulunan beş bayandan bir tanesinde vajinal bölgede liken planus lezyonu vardır. Eğer hafifse hiçbir rahatsızlığa yol açmaz. Fakat yara açılırsa, cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir. Erkeklerde cinsel bölgede liken görülme sıklığı daha azdır.

Risk altında mısınız?
Ağız içinde liken planusu olan hastalarda kanser geliştirme riski hafifçe artmıştır. Bu nedenle ağız içinde liken planus bulunan hastalarda tütün ve alkol kullanımı kanser gelişim riskini arttırdığı için yasaklanmalıdır. 6-12 ayda bir rutin ağız içi dermatolojik muayenesi yapılmalıdır.

Diyet
Baharatlı gıdalar, domates ve domatesli ürünler, kafeinli kahve ve kola, cips, mısır patlağı, eğer ağız içinde yara var ise liken planusu tetikleyebilir.

Tırnak tutulumu
Bazı liken planus olgularında tırnak tutulumu olabilir. Tırnak değişikliklerinin bir çoğu tırnak yatağını haraplar. Genellikle yalnızca bir kaç el ve ayak parmağı tutulabilir, fakat bazen hepsinde de görülebilir.
Tırnakta uzunlamasına girinti ve kabarıklıklar, kalınlaşma, yataktan ayrışma ve tırnak kaybı görülebilir. Şiddetli olgularda tırnak geçici veya kalıcı olarak haraplanabilir.

Saçlı deri tutulumu
Nadir olgularda liken saçlı deride de görülebilir. Bu durum liken planopilaris adını alır. Liken planopilaris görülen alanda kızarıklık, tahriş ve bazı olgularda kalıcı saç kaybı gelişebilir.

Liken planus durağan ise hastalığın şiddeti ve dağılımında 1-2 aylık dönemde değişiklik olmaz. Liken planusun sebebini açıklayacak bir çok teori olmasına rağmen, bir çok dermatolog bu hastalığın otoimmun olduğunu düşünmektedirler. Otoimmun terimi şu anlama gelmektedir: Hastanın mikroplarla mücadele etmesini sağlayan beyaz küre hücreleri normal deri, ağız içi mukozası, tırnak ve saç hücrelerine saldırırlar.

Liken plnus hakkında daha fazlası

Liken planus rahatsız edici ve tedavisi zor bir deri hastalığıdır. Hastalığın şiddeti ve dağılımı birkaç aydan sonra nadiren değişir. Liken planusta tam iyileşme görülmezken, Dermatoloji uzmanınız sizin bulgularınız kontrol altına alacak tedavi planını oluşturacaktır.

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • liken