Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Madensel Yiyecekler Nelerdir

Beslenme kategorisine
18 Ocak 2012
eklenmiştir.

Madensel Yiyecekler Nelerdir

Vücudumuzda besinlerle aldığımız minerallerin etkinliklerini kısaca bilirsek bu madenleri almamızın gerekliliğini daha rahat anlayabiliriz.

Vücudumuzdaki su devamlı değişim halindedir. 70 kiloluk bir yetişkinde 14-16 litre hücre dışı sıvı olduğunu kabul edersek ve günlük 2 litre sıvı alıp çıkardığımızı göz önüne alırsak % 15′lik bir değişimin söz konusu olduğunu görebiliriz. 7 kiloluk bir bebekte ise hücre dışı sıvı miktarı 1.5 litregünlük alınan ve çıkarılan sıvı miktarı da 700 ml’dir. Günlük değişim oranı %40′dır. Bir yetişkine göre bu değişim 3 kat fazladır. Bu nedenle besinlerde sıvı alımı veya su içme özellikle bebeklerde ve hastalıklar durumlarında çok önemlidir.

Vücudumuz su içinde yüzen birçok moleküllerin ve madenlerin belirli bir etkileşim içinde olması ile işlevlerini görmektedir. Unutulmamalıdır ki bu madenler besinlerimizle alınmaktadırlar. Besinlerle alınan bu madenlerin atılımı da başlıca idrarla olmaktadır.

Bu açıdan besinlerimizle alınan madenler; az veya çok olmamalı dengeli ve yeterince alınmalıdır. Her bir maddenin alım ve kullanımı farklı olduğu için ayrı ayrı ele alınacaktır. Sodyum (Na) potasyum (K)kalsiyum (Ca) Magnezyum klor fosfat sülfat gibi madenler besinlerimizle oldukça bol oranda bulunurlar. Ayrıca bunlara olan gereksinimlerimiz de daha fazladır. Yukarıdaki madenler dışında çok az miktarda alınması gereken ve bu nedenle iz veya eser elementler denilen madenler vardır. Bunlar; Bakırçinko flor gibi madenlerdir.

İnsan vücudunun % 4′ü madensel öğelerdir. Minerallerin çoğunluğunu kalsiyum ve fosfor oluştururlar. Madenler ve madenlerin vücutta bulundukları yerler

Mineral Çeşitleri Mineral Simgeleri (Elementleri)

Ca (Kalsiyum Simgesi): İskelette sıvılarda iyon olarak
P (Fosforun Elementi): İskelette dokularda hücre içi ve dışı sıvıda
K (Potasyum Element): Özellikle hücre içi sıvıda iyon olarak
S (Kükürt Simge): Özellikle hücre dışı sıvıda ve proteinlerin sülfür bağlarında
Cl (Klor Simge): İskelette hücre içi ve dışı sıvıda
Na (Sodyum Simge): İskelette hücre içi sıvıda hücre dışı sıvıda
Mg (Magnezyum Simge): İskelette vücut sıvılarında
Fe (Demir Simge): Hemoglobinde ve enzimlerle birlikte dokularda
Cu (Bakır Simge): Enzimlerin yapısında
I (İyot Elementi): Tiroid bezinde ve kanda bulunur.

VÜCUDUN GEREKSİNİMİ OLAN MADDELER NELERDİR?

1.PROTEİNLER…

2.KARBONHİDRATLAR…

3.YAĞLAR…

4.VİTAMİNLER…

5.MADENSEL MADDELER…

6.SU…

1.PROTEİNLER

*Proteinler vücudun yapı taşlarıdır.Büyüme ve gelişme,besinlerin sindirilmesi,hastalıklarla savaşmak gibi görevleri vardır.Günlük olarak alınması gereken besin maddeleridir.Günlük besinlerin %20’sini kapsar.

*HANGİ BESİNLER PROTEİN İÇERİRLER?

KIRMIZI ETLER

Sığır,dana,koyun eti,tüm sakatatlar,(beyin,karaciğer,böbrek,dalak,yürek v.s.)geyik ve deve eti, janbon, sucuk,sosis,salam,pastırma v.s.

BEYAZ ETLER

Tavuk, hindi, ördek,kaz, kümes hayvanları,bıldırcın gibi kuş etleri,bunların sakatatları, balıklar ve tüm deniz hayvanları(karides,yengeç,ıstakoz,midye v.s.)

SÜT ÜRÜNLERİ

Süt,yoğurt,peynir ve yumurta

KURU YEMİŞLER

Fındık,ceviz,badem,antep fıstığı v.s.

BAKLAGİLLER

Kuru fasulye,nohut,mercimek,barbunya,soya fasulyesi ,bakla, börülce v.s.

TAHILLAR

Pirinç,buğday,arpa,unlar

2.KARBONHİDRATLAR

Vücuda enerji veren gıdalardır.Sindirime yardımcı olurlar.Eksiklikleri durumunda halsizlik olur.Fazla alınan karbonhidratlar vücutta yağ olarak depolanırlar.Günlük besinlerin %10’unu kapsar.

*HANGİ BESİNLER KARBONHİDRAT İÇERİR?

Şekerler,unlar,nişastalar ve ekmek bu gruptandır.Çikolata,şekerleme,pastalar,börekler,erişte ve makarnalar,baklava,revani gibi tatlılar,reçel ve helvalar v.b bu gruptandır.

3.YAĞLAR

Cilt altı dokusunda yer alırlar.Cildin kurumasını engellerler,vücudu soğuktan korurlar.Yağda eriyen vitaminler olan A,D,E,K vitaminlerinin ve kalsiyumun alınmasını sağlarlar.Günlük beslenmenin %5’ini kapsarlar.

*BUNLAR NELERDİR?

Tereyağı, margarinler,zeytinyağı,ay çiçek yağı,mısır özü yağı,soya yağı v.s.Bitkisel yağlar ve hayvansal maddelerdeki yağlar,iç yağı gibi.Katı yağlar kolesterol içerir.Kolesterol damar cidarında yağ birikimi oluşumuna neden olarak kalp ve damar hastalıklarına zemin hazırlar.Bu nedenle daha çok sıvı yağlar tercih edilmelidir.Kuru yemişler,etler ve bazı besinler yağ içerir ler.

4.VİTAMİNLER

Vitaminlerin her biri değişik gıdalarda bulunur.Daha çok meyve ve sebzelerde bulunurlar.Çiğ olarak daha yararlıdırlar.Pişirme sırasında fazla pişirme vitamin kaybına neden olur.A,D,E,K vitaminleri yağda eriyen,diğer vitaminler suda eriyen vitaminlerdir.A,D,Eve K vitaminleri vücutta depolanırlar.Tüm vitaminlerin eksikliği sorun yarattığı gibi bu vitaminlerin fazlalıkları da sorun yaratır.Günlük beslenmenin %60’ını kapsar.

VİTAMİN A

Havuç,tereyağı, ıspanak,semizotu, marul,tavuk ciğeri roka,yumurta sarısı karaciğer,domates ve portakalda bulunur.

Gözlerin iyi görmesini sağlar…Cilt sağlığını korur…

Üst solunum yolu dokularını korur.

Kilo almayı ve büyümeyi etkiler.

Eksikliğinde:

Gece körlü meydana gelir,

Deride kuruma ve pullanma görülür.

Fazlalığında:

İştahsızlık

Dişeti kanaması

Saç dökülmesi görülür.

VİTAMİN B1

Tahıl kepeği

Kara ciğer,bira

Mayası,kalp, böbrek ve cevizde

Bulunur.

B vitaminleri sinir ve

Sindirim

Sistemleri için gereklidir.

Eksikliğinde:

Beriberi hastalığı,sinir

İltihapları,kalp-damar bozuklukları,zeka geriliği olur.

VİTAMİN B2

Et,inek sütü,kalp

Böbrek,kara ciğer,yumurta,

Yeşillikler,maya

Ve tahıllarda

Bulunur.

Eksikliğinde:

Dudaklarda kuruma,çatlama,ciltte kepeklenme,görme bozuklukları görülür.

VİTAMİN B3

Tavuk,balık

kabuklu yemişler,

kara ciğer,kalp,bira mayası ve mantarda

bulunur.

Eksikliğinde:

Sindirim sistemi ve

Dişeti hastalıkları

Pellegra hastalığı görülür.

VİTAMİN B 5

Karaciğer, böbrek, maya,yumurta sarısında bulunur.

Eksikliğinde:

Saç dökülmesi,uçuk

Karaciğer yetmezliği

Bacaklarda uyuşma görülür.

VİTAMİN B6

Tavuk,ceviz,muz,

Pekmez,buğday,pirinç kabuğu ve bira mayasında bulunur.

Sinir sistemini düzenler

Eksikliğinde:

Sinirlilik,uykusuzluk,

karın ağrısı ve kansızlık görülür.

VİTAMİN B11

Bira mayası,böbrek,kara ciğer,ıspanak,yeşillikler ve mantarda bulunur.

Mide-barsak metabolizmasının çalışmasında görev alır.Karaciğer yağlanmasını

Önler.

VİTAMİN B12

Böbrek,peynir,süt,soya fasulyesi,yumurta,kara ciğer,balık,ak ciğer,mantar ve pazıda bulunur.

Eksikliğinde:

Kansızlık ve Sinirsel

belirtiler görülür.

VİTAMİN B

Tahıl,meyve,sebze ve cevizde bulunur.

Bağırsaklardaki

Emilimi düzenler.saç uzaması ve kas gelişmesinde rol oynar.

VİTAMİN C

Turunçgiller,portakal,

Mandalina,greyfurt,limon v.b.havuç,lahana,brokkoli,

Yeşil salata ve turplar,soğan,tatlı patates

Domates,vişne,çilek,ananasta

Bulunur.

Enfeksiyonları önler.sikorpit hastalığını önler.kanamaları önler.

Eksikliğinde:

Huzursuzluk,halsizlik,

Bitkinlik,kilo kaybı,dişeti kanaması,

Mide ve bağırsak kanamaları,sikorpit hastalığı görülür.

etiketler: madensel yiyecekler nelerdir, madensel yiyecekler hangileridir, madensel yiyecekler,