Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Otizm Ne Zaman Anlaşılır

Bebek kategorisine
7 Şubat 2012
eklenmiştir.

Otizm Ne Zaman Anlaşılır

Otizm ilk 3 yıl anlaşılır. Otizm ne zaman anlaşılır ve otizmle ilgili herşeyi sitemizde bulabilirsiniz.

Otizm Nedir?

Otizm, duygusal ve sosyal ilişkilerde kısıtlılık ve zorluk, dilin gelişiminde gecikme ve problemler, kısıtlı ilgi alanı ve garip tekrarlayıcı davranışlarla karakterize bir hastalıktır. Belirtilerin çeşidi ve şiddetindeki değişiklik nedeni ile bir yelpaze hastalığıdır. Otizmin pek çok alt tipi vardır. Özellikle atipik denilen tam otistik olmayan kişilerde tanı zor olmaktadır.

Başlıca Belirtileri Nelerdir?

Otistiklerde duygusal ve sosyal gelişmedeki kısıtlılık ve problemler, göz temasından kaçınma, seslenince bakmama, yüz ifadelerinde beklenen duyguyu yakalayamama, taklide dayalı öğrenmenin azlığı, (by-by, ce oyunu öğrenememe) arkadaş ilişkisi geliştirememe, duygularını başkaları ile paylaşamama, başkalarının gösterdiği duygulara karşılık verememe şeklinde görülmektedir.

Dil gelişimindeki gecikmeler, bu çocuklar için doktora başvurmanın temel gerekçesi olmaktadır. Otistiklerin büyük bir kesiminde konuşma hiç gelişmezken, bir kısmında gelişmektedir. Ancak bu, söyleneni tekrarlama, anlamsız tekrarlar, zamirleri ters kullanma ve ses tonunun tekdüzeliği şeklindedir. En sık karşılaşılan tekrarlayıcı davranışlar ise, kendi çevrelerinde dönme, sallanma, parmak ucunda yürüme, el kol çırpma, dönen eşyaya ilgi, kafa vurma ve garip el hareketleridir. Kısıtlı ve diğer insanlara anlamsız gelen ilgi alanları söz konusudur. Bu temel belirtilere ayrıca onların hayatını kötü etkileyen aşırı hareketlilik, hırçınlık, uyku sorunu da sıklıkla eşlik etmektedir.

Otizme Nasıl Tanı Konur?

Otizmin kesin tanısı için kullanılan belirli bir yöntem yoktur. Gözleme dayanarak ve aileden alınan bilgilere göre tanı konur. Otistik çocuklar aşağıdaki belirtileri gösterebilirler. Belirtilerin tamamının bir çocukta görülmesi şart değildir. Otistik çocuklar bu davranışları hafiften ağıra değişen ölçülerde ve değişik kombinasyonlarda sergileyebilirler. Belirtilerin bazıları zaman içinde kaybolup, bazıları da yine zaman içinde ortaya çıkabilirler.

-İlgisizdir.
-Gereksinimlerini bir yetişkinin elini kullanarak ifade eder.
-Ekolalisi vardır. (kendisine söylenenleri papağan gibi yineler)
-Uygunsuz gülme ve kıkırdamaları vardır.
-Göz teması yoktur veya kısıtlıdır.
-Oyunlara bir yetişkinin yardımı ve ısrarı ile katılır.
-Başka çocuklarla oynamaz.
-Hayal gücüne dayanan, yaratıcı oyunlar oynamaz.
-Tek bir konu hakkında durmadan konuşur.
-Nesneleri çevirir veya döndürür.
-Bazıları sosyal beceri gerektirmeyen faaliyetlerde çok başarılıdır. (müzik, boz-yap oyunları gibi)
-Değişiklikten hoşlanmaz.

Otizmin Nedenleri:

Otizm genetik yatkınlık temelinde ortaya çıkar. Pek çok çevresel, fiziksel ve kimyasal etken de rol oynar. Bu etkenler otizmle ilgili genlerin ne düzeyde ve nasıl ifade edileceğini belirlemektedir. Bu çevresel etkenler arasında, doğum öncesi alınan ilaçlar, annenin gebeyken geçirdiği enfeksiyonlar, doğum sırasında ortaya çıkan olumsuz hadiselerdir. Çevresel pek çok etken araştırılmakla birlikte otizmin nedeni olarak ne diyet ne de aşılar için hiçbir sağlam dayanak yoktur. Otistik çocukların bağışıklık sistemlerinin zayıf olduğu, alerjik bünyeli oldukları ve hastalıklara sık yakalandıkları söylenmektedir. Bugün için uzmanlar, otizmin temelde birden fazla gene bağlı bir hastalık olduğunu düşünmektedirler. Erkek çocuklarda, kızlardakinden 3-4 kat daha sık görülür. Bunun tam nedeni bilinmemekle birlikte yine genetik ve hormonal etkiler söz konusudur.

Otizmin Ağırlığını ve Seyrini Hangi Etkenler Belirler?

Zeka düzeyi en önemli etkenlerden biridir. Otistik çocukların önemli bir kısmında zeka problemleri varken, bir kısmı normal, az bir kısmı üstün zekalıdır. Son grupta hastalık daha hafif ve daha iyi seyredebilir, ikinci önemli etken, konuşmaya başlama yaşıdır. Genellikle 5 yaş dolaylarında konuşmaya başlamış olmaları olumludur. Bunlar dışında olumlu çevre koşulları, aile içi etkileşimin iyi olması, erken tanı ve özel eğitimin erken başlaması önemlidir. Otizm bulguları özellikle ilerleyen yaşla birlikte dalgalanma gösterir. Bazen kısmi düzelmeler ve kötüleşmeler izlenir. Bazen otizm, 1-2 yaşları arasında tamamen normal bir çocukta sonradan ortaya çıkabilir. Otizm tümüyle düzelmez. Ama özellikle atipik formlarında iyiye gidişler vardır.

Londra Üniversitesi Birkbeck Koleji’nin araştırma ekibinden Profesör Mark Johnson, BBC’ye verdiği demeçte, söz konusu çalışma hakkında bilgi verdi.

Profesör Johnson, araştırmada, yaşları 6 ile 10 aylık olarak değişen 104 çocukta otizmin erken belirtileri ve bebeklerin beyin dalgalarındaki farklılıkların incelendiğini belirtti. Johnson, bu bebeklerin yarısının hastalık riski taşıdığının bilindiğini, çünkü otizm hastalığına yakalanan büyük kardeşleri olduğunu, geri kalanların ise düşük risk grubunda olduğunu söyledi.

Otistik ve yaşı büyük olan çocuklarda göz teması eksikliği olabileceği için bebeklere insan yüzlerinin yer aldığı fotoğrafların gösterildiğini, kafatası derisine yerleştirilen algılayıcıların beyin faaliyetindeki farklılıkları incelediğini kaydeden Johnson, ”Fotoğrafların her birine baktıkları zaman otizm geliştirmeyen düşük ya da yüksek risk grubundaki bebeklerin beyin dalgalarında büyük bir fark vardı. Otizm geliştiren bebeklerin beyin dalgalarında ise çok küçük bir fark bulunuyordu” dedi.

Bunun yüzde yüz hastalığı belirleyici olmadığını ifade eden Profesör Mark Johnson, ”Tüm belirtilerin başlangıcından önce, eğitim programlarıyla hastalığa müdahale edebilirsek, en azından bazı vakalarda tüm belirtileri hafifletebiliriz” dedi.

Otizm davranışsal belirtileri genellikle çocuğun birinci ya da ikinci yaşında ortaya çıkıyor. Kız çocuklarına göre erkek çocuklarda daha fazla görülen hastalığın tedavisi yok ancak davranış ve eğitim programları hastalıkta etkili oluyor. Hastalığın erken aşamada keşfedilmesinin ise tedaviye yardımcı olabileceğine dikkati çekiliyor.