Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Radyoterapi Nasıl Yapılır

Genel kategorisine
6 Ocak 2012
eklenmiştir.

Radyoterapi Nasıl Yapılır

Radyoterapiye başlamadan önce radyasyon tedavi ekibi tedavi planlaması yapar. Planlama için yapılan ziyarette simülasyon denilen işlem yapılır. Simülasyonda hedef bölge sınırları işaretlenir. Radyasyon ışınlarının vücuda girdiği alan, bazı referans noktalanır, boya ile işaretlenir. Deri üzerine konulan bu işaretler ile radyasyon tedavisi veren cihazın içindeki doğru pozisyon belirlenir. Bu sırada cihazdan ve duvara yerleştirilmiş işaretleyicilerden gelen kırmızı laser ışınları pozisyon sabitliği için gerekli olup vücuda herhangi bir zararı yoktur.

Daha sonra bilgisayarlı tomografi eşliğinde hedef alanın sınırları ve radyasyonun nereden uygulanacağı ve dozu tam olarak belirlenir. Bu ileri teknolojiler sayesinde radyasyon tedavi ekibi vücuda en az zarar verecek şekilde en doğru ışın tedavisinin nasıl verileceğini ayarlarlar. Böylelikle sağlıklı çevre organ ve dokular üzerine olan yan etkiler azaltılmaya çalışılır.

Tüm yapılanların amacı, çevredeki sağlıklı doku ve organlara zarar vermeden hedef bölgeyi tedavi etmektir. Simülasyon sonunda ekip bilgisayarlı tomografi bulgularını da değerlendirerek radyasyon tedavisinin nasıl verileceğini planlarlar. Genelde simülasyon sırasında radyasyon tedavisi başlamaz.

Radyoterapi sırasında hasta veya ışın bölgesinin hiç hareket etmemesi gerekir. Böylece radyasyon tedavisi her zaman aynı bölgeye etkin bir şekilde verilebilmektedir. Bazen bu amaçla ışın tedavi alanını sabitlemek için özel bazı hareket kısıtlayıcı kalıplar kullanılabilir.

Radyasyon tedavisi genelde günlük verilir. Pazartesiden Cuma gününe kadar kanser tipine göre 7-8 haftalık tedavi şemaları yapılır. Günlük tedaviler sıklıkla 20-30 dakikalık seanslar halinde verilir.

Radyasyon tedavisi alınan odada tedaviyi yapan ekip, hastanın üzerindekileri çıkarıp özel bir hastane giysisi giyilmesini isteyebilir. Daha sonra pozisyon verilir. Bu işlemden sonra tedaviyi planlayan ekip odadan çıkar ve hastanın hareket etmeden normal şekilde soluyarak yatmasını ister. Bu sırada radyasyon tedavi cihazında mekanik sesler duyulması normaldir. Tedavi sonunda tedavi ekibinden birisi hastanın masadan kalkmasına yardım eder.

Radyasyon tedavisinin ilk gününde doktor hasta ile tedavi hakkında görüşerek ona bilgi verir. Tedavi süresince haftada en az bir kez olmak üzere rutin doktor kontrolleri yapılır.

RADYASYON TEDAVİSİNİN YAN ETKİLERİ NELERDİR ?
Her kanser tipine uygulanan radyasyon dozu ve tedavisi farklı olduğu için yan etkilerden genel olarak bahsedilecektir.

Radyasyon tedavisi yorgunluğa neden olabilir. Bu nedenle iş gücünü azaltmak gerekir. Buna ek tedavisi sırasında bulantı ve kusma gelişebilir. Bu amaçla ilaç kullanılması, şikayetleri azaltır.

Işın sahasındaki deri bölgesinde bir takım değişiklikler olur. Deride kıllarda dökülme, kuruma ve renk değişikliği en belirgin olanlarıdır. Bazı özel losyonlarla bu hasar azaltılabilir. Giysilerin bol ve rahat seçilmesi de önemlidir.

Radyasyon tedavi sahası içine bağırsaklar ve idrar torbası giriyorsa idrarda ve Dışkıda Kan gelmesi, sık sık idrara çıkma, ishal görülebilir. Bu şikayetler zamanla azalır.

Tedavi sahasına giren sinirlerde radyasyondan etkilenebilir. Sinirlerin dağıldığı alanda his kaybı, güçsüzlük olabilir. Örneğin meme kanseri nedeni ile göğüs duvarının ışınlanması kolda sinir hasarına neden olabilir.

Radyasyon tedavisi kısırlığa neden olabilir. Çocuk sahibi olmak isteyen ailelerin tedavi öncesinde, bu durumu aile planlaması üniteleri ile konuşmaları tavsiye edilir.

Fertil çağlarındaki (çocuk sahibi olma) kadınların ışın tedavisi sırasında her ihtimale karşı hamile kalmamaları için kontraseptif (koruyucu önlemler) kullanmaları çok önemlidir. Radyasyon tedavisi ana rahmindeki çocuk için çok zararlıdır.

Radyasyon tedavisi öncesinde ve/veya birlikte Kemoterapi (ilaç tedavisi) şemaları uygulanırsa, hastanın kan hücrelerinde azalma olabilir. Bu nedenle, tedavi boyunca sık aralıklarla kan tetkikleri yapılır.

Radyoterapi nedir ve nasıl uygulanır?
Tümörlere tedavi amacıyla yüksek enerjili ışın uygulanması olan radyoterapi kanser tedavisinde kullanılan en etkin tedavilerden biri olarak kabul ediliyor. Yalnızca kanserli tümörlere değil bazen kanser olmayan iyi huylu tümörlere de uygulanabiliyor. Kanserli hücrelerin büyümesini, üremesini engelleyerek ve normal dokulara yayılmasını önlüyor. Radyoterapi bazen kemoterapi ile birlikte, bazı hastalarda cerrahi müdahale öncesi tümörü küçültmek amacıyla, bazı hastalarda ise cerrahiden sonra kalan kanser hücrelerini yok etmek için kullanılıyor.

Radyoterapi alacak hastalar için “Üç boyutlu radyoterapi” ve “klasik radyoterapinin” farkı nedir?
Radyoterapide temel amaç, sağlıklı dokuları olabildiğince koruyarak, tümör ve hedef dokularda radyasyon dozunun artırılmasını sağlamak. Son 10 yılda gelişen radyoterapi teknikleriyle tümör ve hedef dokularda radyasyon dozunun arttırılmasıyla tedavide de başarı oranının arttığı gözleniyor. Üç boyutlu radyoterapi tekniğiyle tümör ve hedef dokulara seçici olarak yüksek doz ışın vererek hastalık tedavi edilirken normal sağlıklı dokuların maruz kaldığı radyasyon dozunun hasar görülmeyecek düzeye azaltılması sağlanıyor. Klasik radyoterapiye oranla baş- boyun kanserleri, beyin tümörleri, meme kanserleri, prostat kanserleri, pankreas kanserleri gibi bir çok kanser tipinde tedavi başarısını arttırıyor ve yan etkilerini azaltıyor.

Tedavi planlanması nasıl yapılır?
Planlamanın önemli bir kısmı simülatör olarak adlandırılan bir cihaz yardımıyla yapılıyor. Bu cihazda tedavi edilecek alanlar belirleniyor. Hastalığın özelliğine göre uygulanacak bazı işlemler farklılık gösteriyor. Tedavi sırasında, hastalık bulunmayan normal dokuları ve organları korumak amacıyla özel bloklar kullanılıyor. Tedavi cihazları güvenli olup sadece çizimle belirlenen alana planlanan radyasyon uygulanıyor.

Tedavi süreci ne kadar sürer?
Hastalığa göre değişmekle birlikte, radyasyon tedavisi genellikle birkaç hafta süresince ve haftada 5 gün veriliyor.

Radyoterapi gören hastalar için önerileriniz nelerdir?
Tedavi süresince sağlığa özel bir önem göstermek gerekiyor. Dikkat edilmesi gereken üç önemli nokta var:
Beslenme:
Dengeli beslenme tedaviye bağlı oluşabilecek halsizlik gibi yan etkileri azaltıyor. Yüksek proteinli besinlerin tercih edilmesinde yara var. Et, yoğurt, baklagiller, yumurta, süt, balık en değerli proteinli yiyecek kaynağı arasında yer alıyor.
Dinlenme:
Radyasyon tedavisi sırasında normal yaşantıyı mümkün olduğunca devam ettirilmeli. Ancak hastaların dinlenmeye özen göstermesi gerekiyor.
İlaçlar:
Hastaların sürekli olarak kullandığı ilaçlar varsa doktor bu konuda bilgilendirilmeli.

Radyoterapinin en sık görülen yan etkileri nelerdir?
Radyoterapinin yan etkileri uygulandığı organ ve dokulara göre değişiyor. Bununla birlikte en sık iştahsızlık, bulantı yan etkileri görülüyor. Radyoterapi sırasında görülen yan etkilerin çoğu tedavi bitiminden kısa bir süre sonra tamamen kayboluyor ya da çok azalıyor. Sanılanın aksine radyoterapi ağrı vermeyen bir işlem. Çevredeki insanlara ışın yaymak gibi bir durum söz konusu değil. Başa ya da omuz bölgesine radyasyon uygulanmadıkça saç kaybı görülmüyor.Tedavi süresince normal hayatın sürdürülmesinde bir sakınca yok.

Radyoterapi tedavisi her hastaya uygulanabilir mi?
Radyoterapi tedavisinde en çok rastlanan sorunlardan biri fazla kilolu hastaların radyoterapi tedavisi uygulanması. Zayıf hastalar gibi kilolu hastalar da tedaviye alınabiliyor. Kilolu hastalarda sorun olan rahim, prostat, akciğer kanseri gibi türlerde de normal dokular korunarak tedavi uygulanabiliyor.

etiketler: radyoterapi nasil yapilir, radyoterapi nedir, isin tedavisi nasil yapilir, isin tedavisi nedir,

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • radyo terapi halsizlik