Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

Radyoterapi Ne Kadar Sürer

Hastalık kategorisine
30 Mart 2012
eklenmiştir.

Radyoterapi Ne Kadar Sürer

Radyoterapi ne kadar sürer , radyoterapi esnasında neler yaşanır aradığınız herşeyi makalemizde bulabilirsiniz.

Radyoterapi, iyonlaştırıcı ışın kullanarak kanser hastalığının tedavisidir. Hedef tümörlü dokunun yok edilmesi ve bu sırada da normal dokuların korunmasıdır. Bu konu ile ilgili bilim dalına Radyasyon Onkolojisi adı verilir. İyonlaştırıcı ışınların biyolojik etkilerini Radyobiyoloji bilim dalı inceler. Radyoterapi kanser tedavisinde tek başına ya da cerrahi ve/veya kemoterapi ile birlikte kullanılabilir. Cerrahi tedavi ile benzer sonuçlar elde edilen hastalıklarda organın korunmasını sağlayıp, dolayısı ile fonksiyon kaybını önlediğinden tercih edilebilen tedavi yöntemidir.

Radyoterapi Nasıl Uygulanır
Radyoterapi de kanser hücrelerinin bölünmesini engellemek amacıyla yüksek enerjili x ışınları kullanılır. Absorbe edilen radyasyonun birimi ‘rad’ olarak bilinmektedir. Radyoterapi gören bir hasta tedavi süresine göre birkaçyüz rad’lık radyasyona maruz kalacaktır. Örneğin modern bir mamografi cihazında her x-ışını yaklaşık olarak 0.1 ile 0.2 rad arasında bir enerji taşımaktadır.

Radyoterapi esnasında, uygulanan bölgeye x ışınları ile belirli oranda bir enerji verilmektedir. Hedef; hücrelerin genetik materyallerini bozarak, bölünmelerini engellemektir. Radyasyon kanserli hücrelerin yanında sağlıklı hücreleri de yok etmesine rağmen sağlıklı hücreler kendilerini tamir ederek tekrar fonksiyonel hale gelebilirler. Ameliyatlarda olduğu gibi radyoterapi de lokal bir tedavidir ve sadece uygulanan bölgedeki hücreleri etkiler. Radyoterapi cilt, beyin, meme, prostat ve rahim kanseri tedavilerinde etkin olarak kullanılmaktadır. Ayrıca lenf ve kan kanseri tedavisinde de kullanılır.

Harici radyoterapi, radyoterapi uzmanının, hastanın ve hastalığın durumuna göre planladığı tedavinin Co-60 veya Lineer Akseleratör (Linac) cihazları ile, hastaya dışarıdan ve belli bir mesafeden uygulanması esasına dayanır. Verilecek radyasyonun toplam dozu küçük ve eşit dozlara bölünerek, günlük seanslar halinde haftanın 5 günü uygulanır. Tedavi süresi 1 günden 8 haftaya kadar değişebilen uygulamalar mevcuttur. Harici radyoterapide x ışınları veya fotonlar kullanılır. Işınların içerdiği enerji arttıkça, ışın dokunun daha derinlerine nüfuz eder.

Gama Işını ve Kobalt Terapi Sistemleri
Gama ışınları da radyoterapide kullanılan bir foton türüdür. Gama ışınları radyum, uranyum ve kobalt 60 gibi elementler tarafından ayrışma esnasında ışıma olarak yayılmaktadır. X ve gama ışınları kanser hücrelerine aynı şekilde etki yapar. Kobalt Gama Sistemlerinin büyük bir bölümünün yerini günümüzde lineer hızlandırıcı sistemler almıştır. Kobalt sistemleri lineer hızlandırıcı sistemlerde olduğu gibi yüksek enerjili ışınlar uygulayamazlar bu yüzden kanserli hücreleri yok etmede fazla etkili değildirler. Ayrıca lineer hızlandırıcı sistemleri istenildiği takdirde kapatılıp açılabilir iken kobalt sistemlerinde ise bu mümkün değildir.

Radyoterapi Tedavisinin Planlanması
Radyoterapiye başlanmadan önce x ışınları yardımıyla çeşitli filmler çekilir ve hangi açılardan ışınların uygulanması gerektiği hesaplanır. Bu ölçümler bir simülasyon cihazı yardımıyla (tomografi cihazı gibi) yapılır. Bu simülasyon sırasında hastanın radyoterapi uygulanacak bölgesi işaretlenir. Tedavinin doğru bölgeye yapılması amacıyla bazen dövme veya küçük noktalar şeklinde işaretleme yoluna gidilir.

Radyoterapi merkezlerinin artışıyla onkolojistler tedaviyi planlarken bilgisayar destekli modeller kullanmaktadır. Bu bilgisayar destekli planlama tedavinin daha hassas bir şekilde sağlıklı dokulara zarar vermeden gerçekleşmesi açısında önemlidir. Yapılan ölçümler sayesinde ışınların hangi açılardan gönderilmesinin uygun olduğu hesaplanır. Tedavi planlamasında bilgisayar destekli 3 boyutlu modeller kullanılır. Hastanın filmi Tomografi veya MR cihazları vasıtasıyla elde edilir ve bilgisayarlara gönderilerek gerekli incelemeler yapılır.

Radyoterapi Süresince Yaşananlar
Hastalar öncelikle üzerlerinde bulunan kıyafet, mücevher vb aksesuarları çıkarmalıdır. Bazı durumlarda hastaya önlük giydirilebilir.
Tedaviden maksimum verim elde etmek için hasta cihazın sedyesine doğru bir şekilde yatmalıdır. Mümkün olduğunca hareket etmemesi gereklidir. Hastalar kafalarına takılan her türlü soruyu görevliye sormalıdır.
Radyoterapiden önce tümörün yerinin belirlenmesi çeşitli simülasyon cihazları ile sağlanır ve bu sayede ışınların geliş direktifi belirlenmiş olur.
Radyoterapi birden çok seansta yapılır. Bu nedenle hastanın vücuduna tedavi noktasını belirlemek amacıyla küçük noktalar işaretlenir veya dövmeler yapılır.
Hastanın cihazın sedyesindeki pozisyonu tedavinin hassas olarak yapılması bakımından önemlidir. Hastadan istenen rahat olması ve normal bir şekilde nefes alıp vermesidir. Hasta ayrıca tedavi esnasında istediği takdirde terapist ile konuşabilir.
Tedavi 5 ila 15 dakika arası sürer. Işınlar görünmezdir ve hasta tedavi süresince hiçbir şey hissetmez.
Tedavi seansı sonunda hasta terapist yardımıyla sedyeden kalkabilir. Hastaların birçoğu seanstan sonra günlük yaşamlarına devam edebilirler.
Harici radyoterapi genellikle hastanelerde ve sağlık merkezlerinde yapılır. Hastalığa göre değişmekle birlikte, radyasyon tedavisi genellikle birkaç hafta süresince ve haftada 5 gün verilir. Tedavi sırasında veya sonrasında hasta radyoaktif değildir.

Dahili radyoterapide ise hasta genelde 1-2 gün hastanede kalır.Implant geçici veya kalıcı olabilir. Hastanede kalınan sürede hastanın radyasyon seviyesi maksimum düzeydedir ve bu nedenle yakınlarıyla görüşmesi uygun değildir. Implant vücuttan alındığında ise radyoaktiflik ortadan kalkar.

Tedavi ne kadar sürer ?
Her radyoterapi tedavisi yalnızca bir­kaç dakika ya da daha kısa sürse de, konumla ilgili testler ve diğer kont­roller nedeniyle her seansta odada 10-15 dakika geçirmeniz gerekir.

Özellikle belirtileri gidermeyi he­defleyen tedavilerde, yalnızca bir ya da iki seans ya da fraksiyon yeterli­dir. Diğer durumlarda altı ya da ye­di hafta boyunca her gün tedavi uy­gulanabilir. Bunun gibi uzun tedavi kürlerinde büyük olasılıkla tedaviye hafta sonlarında ara verilir. Ancak ki­mi zaman daha yoğun ve kısa bir program tercih edilir ve bu prog­ramda hafta sonları dahil olmak üze­re günde iki ya da üç kez ’sürekli’ hi-perfraksiyone ve hızlandırılmış teda­vi uygulanır.

İÇERİDEN UYGULANAN TEDAVİ
Bazı kanserlerde en iyi tedavi, tü­mörün içine ya da çok yakınına kü­çük miktarda radyoaktif izotop yerleştirilmesinden oluşur. Buna ‘braki-terapi’ adı verilir. İzotop, X ışınlannınkiyle aynı özellikte olan ve gam­ma ışınları olarak bilinen ışınlar ya­yar. Böylelikle, hemen biraz ötedeki normal dokulara çok daha düşük dozlar ulaşırken, kanser hücrelerine yüksek dozda radyasyon verilebilir. Bu, rahatsız edici yan etki olasılığını azaltır.

Bu yöntem serviks kanserinin te­davisinde sıkça kullanılır: radyoaktif sezyum, rahim boşluğuna ve vajinanın üst kısmına yerleştirilir ve birkaç saat boyunca burada bırakılır; “yük­sek dozlu” teknik kullanıldığında ise süre çok daha kısadır. Radyoterapi­nin kaynağı vücuttaki bir boşluk (kavite) içine yerleştirildiği için buna “intrakaviter” (boşluk içi) verilir. Sıklıkla dış tedavi kürüne ek olarak kullanılır. İntrakaviter radyote­rapi akciğer ya da özofagus kanseri­nin palyatif (belirtileri rahatlatıcı) te­davisinde giderek daha sık kullanılan bir yöntemdir.

Bazı prostat, meme ya da dil kanserlerinde tam kanserli dokunun içine küçük miktarda izotop da yer-leştirilebilmektedir. Bu izotop, anes­tetik madde eşliğinde özel iğneler veya diğer delici aletler kullanılarak yerine konulur. İşleme ‘interstisyel’ tedavi adı verilir. Pek çok intrakavi­ter ve interstisyel tedavi, bilgisayar tarafından kontrol edilen aygıtlarla uygulanır. Aygıttaki basınçlı hava, küçük izotop küreciklerini içi boş tüpler boyunca ileriye doğru iter; iş­lem sırasında hasta anestezi altında­dır ve tüpler önceden onkolog tara­fından doğru yere yerleştirilir.

Boşluğa ya da tümöre ulaştıktan sonra bu kürecikler gerekli süre bo­yunca yerlerinde bırakılır. Ardından, vakumla emilerek, radyoaktiviteye karşı koruma sağlamak için kurşunla kaplanmış bir kasaya konulur.

Bir diğer radyoterapi türünde ise size radyoaktif izotop enjeksiyonu yapılabilir ya da bunu yutmanız iste­nebilir. Bu izotop dolaşımınıza karı­şır. Bu tedavi biçimde kullanılan izo­toplar iyi ya da kötü huylu tiroid do­kularında (radyoaktif iyot) ya da prostat kanserine bağlı kemik me­tastazlarında (radyoaktif stronsiyum) yerleşme eğilimindedir. İzotoplar çok kısa bir alanı etkileyen ve çok izotop tarafından salıverildiğinde yakındaki kanser hücrelerini öldüren elektronlar (ya da beta ışınları) ya­yar. Hücre öldürücü etki baskın ola­rak kanserli hücrelere yönelik oldu­ğundan bu tedavilerin yan etkileri genellikle azdır.

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • radyoterapi ne kadar sürer
  • ışın tedavisi ne kadar sürer
  • ışın tedavisi kaç gün sürer
  • radyoterapi kaç seans alınır
  • ışın tedavisi kaç seans olur
  • radyoterapi kaç gün sürer
  • radyoterapi aslinda kac seastir
  • radyoterapi kaç hafta sürer
  • radyoterapi sureleri
  • isin tedavisi kac sene surer