Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

SİGARA VE BEYİN

Genel kategorisine
14 Haziran 2012
eklenmiştir.

SİGARA VE BEYİN

Sigara ile beyin ilişkisi birkaç yönden ele alınabilir. Bir yön, sigara kullanımının neden olduğu beyin hastalıkları konusu-dur. Bu konu içinde beynin damar has-talıkları, beyin kanamaları gibi beyindeki organik bazı sağlık sorunları ele alınabil-diği gibi, bazı ruhsal hastalıkların sigara kullanımı ile ilişkisi, hatta hafıza fonksi-yonları ile sigara kullanımı arasındaki ilişkiler akla gelebilir. Son yıllarda sigara kullanımı ile Alzheimer hastalığı arasın-daki ilişkiler ilgi çekmiş, bu konuda pek çok çalışma yapılmış ve konu açıklığa kavuşturulmuştur.

Sigara ve beyin arasındaki ilişki konusundaki diğer yön ise, sigara kullanımının bir tür bağımlılık olması ve beyin ile bu yönde ilişkili olması konusudur. Sigara içen kişilerde sigara dumanında bulunan nikotin hız-la, saniyeler içinde beyine ulaşır, beyinde bazı hormonların salınımına yol açar. Bu hormonların bir kısmı insanda haz ve mutluluk duyusu yaratan hormonlardır. İnsanların bu haz duyusunu arar hale gelmesi ile nikotine, dolayısı ile sigaraya bağımlılık meydana gelmiş olur. Bu durumda kişi ara-lıklarla sigara içme gereksinimi duyar. Aslında bütün sigara tiryakileri bir tek sigara içerek bu alışkanlığı edinmişlerdir. Sigara içmeyi bir kez dene-yen 4 kişiden 3 tanesi sigara bağımlısı haline gelmektedir. Sigara bağım-lılığından kurtulma bakımından bağımlılık mekanizmasının iyi anlaşılmış olmasının önemi vardır. Öte yandan sigara içmenin depresyon, şizofreni gibi hastalıklar üzerinde olumlu bir etkisi söz konusu değildir. Bu tür ruh-sal sağlık sorunu bulunan kişilerde bağımlılık tedavisinin daha güç olduğu da akılda tutulmalıdır.

Sigara içilmesi bir tür bağımlılık olduğuna göre, sigaranın bırakılması için bağımlılığın tedavi edilmesi gerekmektedir. Sigara içenlerde iki türde bağımlılık söz konusudur. Bunlardan bir tanesi nikotin bağımlılığıdır, diğe-ri ise sigara içilmesi ile ilgili bazı davranışsal özellikler ve alışkanlıklardır. Bunlardan nikotin bağımlılığı gerçek anlamda bir madde bağımlılığıdır. Madde bağımlılığından kurtulmak için çoğu kez tıbbi destek almak gere-kir. Bu amaçla sağlık kuruluşlarına başvurmak doğru yaklaşımdır. Sağlık kuruluşlarında nikotin bağımlılığının düzeyi ile ilgili değerlendirmeler ya-pılır ve her kişi için ayrı, kişiye özel bir tedavi planı uygulanır. Sigara içme davranışı ile ilgili özellikler, bazı ortamlarda ve durumlarda sigara içme arzusunun uyanmasıdır. Örneğin yemek yedikten sonra veya çay-kahve içerken sigara içilmesi, ya da sigara içen bir arkadaş ile birlikte olunduğu zaman sigara içme arzusu duyulması gibi. Bu tür davranışsal özellikle-rin çözümü biraz daha kolaydır, zira sigara içen arkadaşlar yerine sigara içmeyen kişilerle arkadaşlık yapmak veya sigara içme çağrışım yapacak çay-kahve gibi içecekler yerine su içmek veya bir spor etkinliğine katıl-mak gibi yaşamda yapılacak bazı düzenlemelerle sigaradan uzak kalmak mümkün olabilir.

Sigara ve beyin ilişkisinin incelenmesinde daha çok üzerinde durulma-sı gereken konu, sigara içilmesi ile beyin hastalıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Avrupa’da sigara kullanımının yaygınlaşmaya başladığı ilk yıllarda, 1604 yılında İngiltere kralı Birinci James sigaranın gözlere, buru-na, akciğerlere ve beyine zarar verdiği şeklindeki görüşünü ifade etmiştir. Yakın zamanda ABD’de yapılan bir değerlendirmede ruhsal sağlık sorun-ları bulunanlar arasında sigara içme alışkanlığı, toplumdaki sigara alışkan-lığının yaklaşık iki katı şeklinde bulunmuştur.

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • sigara içince neden beyin uyuşur