Sağlık Ansiklopedisi

Hastalık ve Sağlık Bilgileri

sigaranın psikolojik etkileri

Genel kategorisine
18 Haziran 2012
eklenmiştir.

SİGARA VE ALGILAMA BOZUKLUĞU
Sigara içilmesi beyin damarlarında hasar meydana getirdiği için be-yin yeterince kan alamaz ve bu nedenle beyin işlevleri zayıflar. Bu durum hafıza ve algılama işlevlerinde bozulma şeklinde kendini gösterebilir. Bir çalışmada algılama düzeyleri tespit edilen 889 yaşlı kişi bir yıl izlendikten sonra algılama durumları yeniden değerlendirildiğinde, sigara kullananlar-da hafıza ve algılama fonksiyonunun sigara içmeyenlere göre daha fazla bozulmuş olduğu saptanmıştır. Bu yüzden yaşlı kişilerin sigara içmekten özellikle kaçınmaları gereklidir. Bir başka çalışmada Japonya’dan ABD’ye göç etmiş olan 3429 kişi izlenmiş, sonuçta sigara içenlerde algılama yete-neklerinin daha fazla bozulduğu ortaya konmuştur. Çalışma süresi içinde sigarayı bırakmış olanların algı yeteneklerindeki bozulma da az olmuştur.

İngiltere’de yapılan ve 43 ile 53 yaşlar arasındaki kişilerin incelendiği bir çalışmada isim hatırlama ve görülen nesneyi hatırlama konusundaki algı düzeylerinin sigara içenlerde daha erken bozulduğu sonucuna ula-şılmıştır. Algılama bozulmasının içilen sigara miktarı arttıkça daha fazla olduğu da belirlenmiştir.

Sigara ile algılama bozukluğu ilişkisi yalnızca yaşlılıkta ortaya çıkan al-gılama kusurları konusunda değil çocukluk yaşlarında da kendini göster-mektedir. Sigara dumanından pasif olarak etkilenen 9-12 yaşlar arasındaki çocuklarda dil öğrenme yeteneğinin zayıfladığı ortaya konmuştur. Gebelik sırasında anne sigara içmişse doğumdan sonra bebeğin zeka gelişmesi daha yavaş olmuştur. Sigara içen annelerin dünyaya getirdikleri bebek-lerin daha agresif (saldırgan) olduğu ve büyüdüklerinde sigara ve ilaç alışkanlığı edinme olasılıklarının daha fazla olduğu, bu çocuklarda zeka geriliğinin daha fazla olduğu ortaya konmuştur.

DEPRESYON
Sigara içilmesi ile depresyon arasında da ilişki vardır. Bu ilişki kadınlar arasında daha belirgindir. Yeni Zelanda’daki bir çalışmada sigara içen yetişkin kadınların %63.2’sinde depresyon belirtileri olduğu saptanmıştır. Öte yandan 3200 hastanın incelendiği bir başka çalışmada da depresyon belirtileri gösteren hastaların %74’ünün sigara içen kişiler olduğu bulun-muştur. Görüldüğü gibi sigara kullanımı ile depresyon ilişkisi iki yönlü bir ilişkidir. Bir yönde depresyondaki hastalar arasında sigara içenler daha fazla bulunurken, diğer yönde sigara içenler arasında depresyon belirtile-rinin daha fazla olduğu görülmektedir. Çalışmalarda sigara içenler arasın-da bahar aylarında depresif atakların daha sık görüldüğü de saptanmıştır. Sigara içen kişiler arasında yaşamın herhangi bir döneminde intihar dü-şüncesi olanların 1.5 kat, geçmişte intihar girişiminde bulunanların ise iki kat fazla olduğu bulunmuştur.

Sigara içilmesi vücutta bazı enzimlerin mono amin oksidaz-B enzimi, (MAO-B) çalışmasını güçleştirmektedir. MAO-B enziminin inhibisyonu si-gara içenlerde aktivite azalmasına yol açmaktadır. Bu durum da depres-yon gelişmesi bakımından önemlidir. Sigara içenler arasında depresyon belirtilerinin sık olması, sigara bağımlılığının tedavisi açısından da önem taşımaktadır.

ALZHEİMER HASTALIĞI
Sigara kullanımı ile Alzheimer hastalığı arasındaki ilişki son yıllarda çok ilgi çekmiştir. Günümüzden 10-15 yıl önce yapılmış olan bazı çalışmalar-da sigara içenler arasında Alzheimer hastalığına yakalananların daha az olduğu dikkat çekmiştir. Bu bulguya dayalı olarak da sigara içmenin Al-zheimer hastalığına karşı koruyucu etki yaptığı görüşü benimsenmiştir. Ancak sonradan bu bulgu üzerinde biraz düşünüldüğünde konunun bir başka yönü üzerinde durulmaya başlanmıştır. Alzheimer hastalığı olduk-ça ileri yaşlarda ortaya çıkan bir hastalıktır. Oysa sigara içenler genellikle daha erken yaşlarda bir sağlık sorunu nedeniyle hayatını kaybederler. Bu nedenle sigara içenlerin büyük bir bölümü Alzheimer hastalığının orta-ya çıkacağı ileri yaşlara kadar ulaşmazlar. Sigara içmeyen kişiler sigara içenlerden daha uzun süre yaşadıkları için ileri yaşlara kadar ulaşabilirler. Bunun sonucu olarak da Alzheimer hastaları arasında sigara içmeyenler çoğunlukta olarak karşımıza çıkar. Bu düşünceye dayalı olarak yapılan ge-niş çaplı çalışmalar sonucunda sigara kullanımının Alzheimer hastalığına karşı herhangi bir koruyucu etkisi olmadığı ortaya konmuştur. Hatta bazı çalışmalarda Alzheimer hastalığı ve diğer demans durumlarının sigara içenler arasında daha fazla olduğu şeklinde bulgular ortaya konmuştur.

Bu içerik için bazı arama önermeleri

  • sigaranın psikolojik etkileri
  • sigara psikolojik